Tesla Ordua, 63 irratsaioa

97 irratia ikurraKaixo, Vojvodinako ekiloreok!!

Oraingo honetan Sebas Velasco burgostar jatorriko artista gipuzkoarra elkarrizketatu dugu. Sebas orain Sarajevon dago, proiektu artistiko bat egiten. Hala ere, ez da Balkanetan egon den lehen adia, eta bere Balkanetako bizipen guztiak liburu batean bilduko ditu. Bere proiektu artistikoez, bere ibilbideaz, bere bidaiez, eta bere Balkanetako inpresioez hitz egin digu oraingo honetan.

Arazo teknikoak egon direla eta, aldi batzutan arazoak izan ditugu, ea abestiekin bete behar izan dugu emanaldia. Elkarrizketa eta abesti baten artean, agian tartea luzeegia suerta daiteke. Barkatu eragozpenak.

Entzun gure programa hemen:

Advertisements

Tesla ordua, 42 irratsaioa

MladicEgunon Balkanetako basotxook!!

Gaur, Ratko Mladići buruz hitz egin dugu. Jakin duzuen moduan, asteazken honetan Mladići bizi osorako zigorra jarri dio Hagako Jugoslavia Ohirako Nazioarteko Zigor-Epaitegiak, “genozidioa” eta “garbiketa etnikoa” egotzita, batez ere Srebrenicako hilketak agintzea leporatzen diote.

Sententzia honen zergatiak eta kausak aztertzen saiatu gara, baita ere Srebrenicaz eman izan ohi diren zenbakiak, eta Hagako sententziaren eta sententziaz egiten diren prentsa-komentarioen atzean dagoen ideologia. Bosniako Gudaren arrazoiak eta eboluzioa ere aztertu dugu.

Bukaerako minutuan, Balkanetako egunekoari errepasoa eman diogu, Esloveniako lehendakaritzarako hauteskundeei batez ere. Bestetik Mazedonian Eliza Ortodoxoak eman duen azken pausua ere komentatu dugu.

Hona irratsaioaren podcasta:

 

Tesla ordua irratsaioa (7. kapitulua)

Egun on Balkanetako hajdukak!!

espejismoAtzoko Tesla orduaren 7. emanaldiarekin gatorkizue. Oraingo honetan liburuari errepasoa ematen hasi gara, atzoko emanaldian Josep Palau i Balletbò katalanaren El espejismo yugoslavo izan dugu mintzagai. Palau oso gazte hil zen 41 urterekin, 1997an eta liburu hori hil aurretik atera zuen, 1996ean, beraz gudak bukatu eta gutxira, baina hala ere, Jugoslaviaren inguruan lan egin izan duten bakezaleen artean (Johan Galtung, Peter Handke) errespetu handia merezi izan dion lana idatzi zuen. Lan honek badu meritu handi bat, serbofobia esparru intelektualean desafiatzean, hain zuzen ere, oso modan zegoen garai batean (1996an). Palauren liburuan, mendebaldeko potentzien serbofobiaz gain (hau da, Serbia errudun gisa identifikatzearekin eta honen arrazoiak kontutan ez jartzearekin, honek zerikusi handia zuen Serbia erori berria zen komunismoarekin identifikatu izanak –bai euren aldetik zein kanpotik-, eta beraz, “arrazoia inposatu behar zitzaion” pentsamoldea nagusitu zen); autodeterminazioaren irakurketa nahasia (Errepublikak ala nazionalitateak autodeterminatu egin behar ziren?), aldebakarrekoa (autodeterminatzera zihoazen subjektuak ez zeuden euren muga berrien barneko populazio sektore handiekin negoziatzeko prest) eta Jugoslaviaren kanpoko mugak “desaintzatestea” baina Jugoslavia iraunarazteko eta sendotzeko moduan kontzibitu ziren barne mugak sakralizatzea (bake plan guztiak abiatu ziren Estatu berriek Jugoslaviako errepublika zaharrak izan behar zituela ardatz) dira.

Semanario serbio aldizkariak Josep Palauren heriotzaren 15. urteurrenean El espejismo yugoslavo liburua sarean zintzilikatu zuen hemen.

Continue reading

Serbofobiak darrai, orain Diario Vascon

Atzo, “Diario Vasco”-ren Iritzi-atalean, Juanjo Sanchez Arreiseigorren artikulu bat aurkitu dugu. Artikulu honetan Estatu Islamiarrari buruz (aurrerantzean, ISIS) eta hauxe nola garaitzeari buruz alde batera eta bestera aritu izan da, eta batez ere, Saudi Arabiaren eta ISISen atzeko kofradia wahabiten arteko harremanari buruz. Sanchez Arreseigrorrek bereizketa egin du Saudi Arabiako dinastiaren, hau da, Saud Etxearen eta Estatu honetako ideologia nagusi wahabiten artean (kontsentsua wahabismoa Saud Etxeak berak babesten duen ideologia bat dela da); bata Estatu “ofiziala” izango balitz bezala, bere aintzatespen, interlokuzio-kanal eta harreman publikoekin (finean, diplomazia eta aurpegi “Publikoarekin”) eta bigarrenak, sekta wahabita antolatu bat “isilpeko Estatua” izango balitz bezala, hau da, ondoko herrialdeetan subertsioa zabaltzean arduratua egongo balitz bezala, aldi berea, Saud Etxearekiko mehatxu bat eta aldi berean, bere “beso ikustezina” izango balitz bezala, isilpeko operazioak egiteko erantzukizunik gabeko tresna bezala. Sanchez Arreseigorren arabera, honekin erkatu daitekeen kasu bakar bat eman da historian: “1900 urtea inguruko Serbia (…) non Gobernu ofizialarekin batera, isilpeko Gobernu bat zegoen, militar ultranazionalistek osatua, zeinak atentatuak egiten zituen, adibidez 1914ko Sarajevoko atentatua”.

Continue reading

Vidovdaneko gertakizunak: Sarajevoko atentatua

Goian Gavrilo Princip (Iturria: rus-vopros.livejournal.com)1914ko Vidovdan egunean gertatutakoa, agian historiako atentaturik ezagunena dugu. Egun horretan, Gavrilo Princip (Гаврило Принцип) serbiar abertzaleak Franz Ferdinand austrohungariar artxidukea, Austrohungariar tronuaren oinordekoa hil egin baitzuen. Princip Bosnia Gaztea (Mlada Bosna) erakundeko kidea zen (talde hau serbiar guztiak askatu eta Estatu batean biltzeko “Esku Beltza” (Crna Ruka)  edo “Batasuna ala Hil” (Ujedinjenje ili Smrt) deitutako talde aktibistarekin lotuta zegoen. (Esku Beltza ez zen Bosniara mugatutako talde bat, Bosnia Gaztea zen bezala). Bosnia Gaztearen ideologia Serbia Handiaren eta Jugoslaviar bateratasunaren artekoa zen (orduan bi proiektuak ez ziren elkarrengandik hain urruti ikusten, izan ere, Austria-Hungariak okupatutako lurretan, hego-eslaviarren askatasunaren alde zeuden askok Serbia eredutzat zuten, Estatu askea zelakotz). Bata ala bestea izan, egia da serbobosniarrez gain, bosniar-kroaziarrak zein musulmanak bazeudela (talde konspiratzaileko kide bat, Muhamed Mehmedbašić, musulmana zen). Bestalde, Bosnia Gazteko kideak, nolabaiteko iraultza-zaletasun erromantikoak eraginduta zeuden, anarkismoa zein sozialismoa iturri ideologiakoak ziren talde honetako kideentzat. Petar Kočić (Петар Кочић) idazle ezkertiar serbobosniarra zen Bosnia Gaztearen erreferente ideologiko nagusia. Bestalde, gure Ivo Andrić, idazle gaztea zela, Bosnia Gazteko militantea zen, baina ez zen atentatua egin zuen komandoko parte izan.