Tesla Ordua, 117 irratsaioa

tesla-ordua ikurraKaixo, Balkanetako guslatxook:

2019ko abenduaren 19koa da programa hau, arazo batzuk direla eta programak egin izan baititugu jarri.

Kroaziako lehendakaritzarako hauteskundeen lehen itzulia hurbiltzen ari da, eta programaren parte gehiena honi eman diogu, inkestekin hasi dugu programa, hiru hautagairen arteko lehia iragartzen dutelarik (Grabar-Kitarović, Milanović, Škoro). Hrvoje Klasić historiagilearen iritzia era ekarri dugu honetara. Hauteskundeez hitz egin dugula, 90 hamarkadan Zagreben sortu zen emakumezko punk talde batez hitz egin dugu, Maxmett taldeaz; talde horretako kide bat, kitarrajolea, Katarina Peović Langile Frontearen hautagaia baita. Peovićen pentsamenduari buruz pixka bat ere hitz egin dugu, gaztetan izan zituen eraginez (Hakim Bey, Bob Black, Komite Ikusezina, Tiqqun).

Kosovora egin dugu gero, eta Gobernua sortzeko zailtasunez gain, Albin Kurtik egin dituen adierazpenak ere hizpide izan ditugu. Kurtik dio Serbiarekin negoziazioei berrekiteko prest dagoela, baina Thaci eta Vučić (hau da, lehendakariak) ez badaude. Honek esango luke berak, Kurtik, Ana Brnabićekin negoziatuko zukeela. Bestetik Edita Tahiri negoziatziale ohi albnokosovarraren adierazpenak ere komentatu ditugu, Tahirik esan du Serbiak Kosovoren independentzia aintzatesten ez badu, gerra egongo dela.

Gerora, historiara egin dugu salto. Bartzelona-Real Madrid partida eta bertan katalan independentistek egin beharreko ekintzak zirela eta (azkenean oso apalak zirenak), komunikabideen parte batek partida horren “Politizazioaren” arriskuez hitz egin dute eta 1990ko maiatzaren eta Zagrebko Dinamoren eta Belgradeko Izar Gorriaren arteko partidaren paralelismoa egin dute, 1990ko maiatzeko Dinamo-Izar Gorria “Jugoslaviako gudak hasi zituen partida” bezala izendatu dute. Ikuskera hori ihardetsi dugu: partida horrek ez zuen gudarik hasi, hauek 1991an hasi baitziren.

Serbiara bertara egin dugu gero. Serbiaren Aldeko Aliantzak (oposizioko alderdi gehienak biltzen dituenak) esan du hurrengo hauteskundeetan ez duela parterik hartuko Gobernuak neurri batzuk hartu ezean. Politikari buruzko azken berria “Balkanetako Schengen txikiari” buruzko berri bat izan da, Albaniak, Kosovok, Ipar Mazedoniak, Serbiak, Montenegrok eta Bosnia-Herzegovinak osatzen duten mugak lausotzeko talde baten ingurukoa.

Irratsaio honek Vlado Georgiev musikaria ezagutarazteko balio izan digu baita ere, bere abesti bat jarri dugu.

Bukatzeko, Emakumeen Eskubaloiko Munduko txapelketa nola amaitu den kontatuko dizugu. Montenegrok eta Serbiak nahiko txapelketa ona egin dute, nahiz eta agian gorago egon zitezkeen.

Entzun gure programa hemen:

Tesla Ordua, 111 irratsaioa

tesla-ordua ikurraEgunon Balkanetako hodeitxook!

Gaurkoan berri pila batekin gatoz, batez ere Euskal Herriaren eta Balkanen arteko lotura duten berriekin. Hauekin hasi eta bukatu dugu eguna.  Lehenik eta behin, Hamaika Telebistan astelehen gauetan Beñat Zarrabeitiak gidatuko kirol-saioaz aritu gara, “Marakana Txikia” deitu baitio, Izar Gorriaren estadioaren moduan, Euskal Herriaren eta Balkanen arteko lotura eginez. Guk hau aprobetxatu dugu estadio honi buruzko historia kontatzeko. Bestetik, Imanol Galdos idazlearen “Other Worlds of Literature” proiektuaz hitz egin dugu, bertan esloveniera eta mazedoniera mintzagai baititu. eta azkenik, Belako musika taldearen telebista elkarrizketa batez aritu izan gara, non euren musikarik gogokoetan Goran Bregović den komentatu duten.

Segituan politikaz aritu izan gara. Hemen, alde batetik mugak izan ditugu mintzagai. Izan ere, joan den astean EBk Ipar Mazedoniaren eta Albaniaren hautagaitzari ezetz esan bazien, oraingoan kide duen Kroazia Schengen sisteman sartzea ahalbideratzea baimendu du Europako Batasunak. Beste alde batetik, Bosnia-Herzegovinak esan du “Balkanetako Schengen txikian” sartzekoa dela (momentua Albaniak, Ipar Mazedoniak eta Serbiak osatzen dute elkarte hori). Azkenik, Errusiak Ipar Mazedoniari eta Albaniari Eurasiar Batasun Ekonomikoan sartzeko gonbita egin die. Ea nola erantzuten duten bi Estatuok…

Kroaziari buruz bestelako berri batzuk ere izan ditugu. Abenduaren eta urtarrilaren artean burutuko diren Kroaziako lehendakaritzarako hauteskundeez aritu izan gara, hautagai posibleez eta abar. Gerora, Kroazian, nerabe bat Zadar hirian talde batek bortxatzearen aurka zian diren protesta feministak ere mintzagai izan ditugu. Azkenik, Split hirian, Udal Gobernuak (HDZ) Jugoplastika saskibaloi taldearen omenezko mural oso ezagun bat ezabatzea agindu du, hiriko jende asko haserraraziz. Zer dago halako agindu baten atzean?

Gerora Serbiara egin dugu salto. Izan ere, EB Balkanetan mugitzen den moduan, Errusia ere mugitzen da, eta Serbiarekin batera ariketa militarrak egin izan ditu. Horietan, Errusiaren misilik berrienak, S-400 aritu zian dira, eta antza denez, Vučići inpresio ona sortu die, agian Serbak erosiko dituela esanez, NATOren kide den herrialdeez ingurtuta dago Serbia, beraz…

Euskal Herriarekin hasi gara eta Euskal Herriarekin bukatu dugu. Izan, ere Sortu alderdiak buletin politiko bat atera du hildako diktadoreen inguruan (beno, 2018ko azaroan atera zuen, baian orain berriz ere hizpide izan da plazan) eta bertan Ante Pavelić eta Vjekoslav Luburić ustashei buruz hitz egiten du. Memoria historikoaren inguruko ariketa hau ere aipatu dugu.

Entzun gure programa hemen:

Tesla Ordua: 90 irratsaioa

tesla-ordua ikurraKaixo Balkanetako zeruetako hodeitxook!

Aste honetako programan ere berri asko kontatu ditugu, horietako batzuetan bilintzi-balantza ibili garelarik- Lehenik eta behin. Belgradeko derbiaz hitz egin dugu, Serbiako Ligako 24. Jardunaldian Izar Gorriak eta Partizanek bana berdindu dute. Bi taldeek jokatzen duten 159. derbia da hau.

Segituan Kroaziara egin dugu salto. Gure programaren eta elkartearen asmoetako bat, dakizuen bezala, Euskal Herriaren eta Balkanen arteko harremana sendotzea da; eta aste honetan halako berri bat ekarri dugu, ezen Hrvoje Klasić kroaziar historiagile ezagunak artikulu bat idatzi du Kroaziako hedabide batean Euskal Herriari buruz. Klasić egun batzuez egon da Euskal Herrian eta gure herritik sentsazio positiboak eraman ditu Zagrebera. Kroaziari buruzko beste berrien artean, Madrilen Ante Pavelić faxistaren hilobia antifaxistek erasoa izan denaz berri eman dugu. Espero dugu ekintza honek hilobi horren inguruko eztabaida piztea, batez ere kontutan harturik Espainiako Memoria Historikoaren Legearen arabera, ikur faxistak edo faxisten omenaldietarako balio duten tokiak ezin direla publikoki erakutsi.

Bestetik, Kosovoko mugen inguruko negoziazio amaigabeei ere tartea egin diegu. Negoziazioak, Kosovok serbiar inportazio-produktuei jarritako %100eko zergaren inguruan dagoen polemikarekin nahastu dira; gainera Kosovoko Estatuaren buruzagitza ez dator bat Serbiarekiko izan duen jarrerarekin. Bestalde, AEBk Kosovoko Errepublikari beren jarrerak moderatzeko ere eskatu dio.

Jarraitzeko, Albanian, Montenegron eta Serbian izaten ari diren protestez aritu izan gara. Albanian protestek intentsitate handiagoa izaten ari dira, baita ere Montenegron. Hala ere, Serbian protestak ez aurrera ez atzerako fase batean sartu dira, batez ere Vučićek hauteskundeak aurreratzeko keinua egin zuenetik. Montenegrori dagokionez AEBko Estatu departamenduak sari bat eman dio Olivera Lakić oposizioko kazetariari, Djukanovićen Gobernuaren ustelkeria-kasuak ikertu dituenari eta iaz, hori dela eta tirokatua izan zenari. Badirudi AEB, Montenegroko protesta giro honetan, Djukanovićez enpo dagoela. Erregimen aldaketa bat, edo erregimenaren barruan “fitxa” aldaketa bat bilatzen ari dira?

Bukatzeko, esan beharra dugu Bosnia-Hercegovinan Gobernu berria eratzeko elkarrizketak aurrera doazela. Urrian izan ziren hauteskundeak, eta bost hilabete ostean, azkenean Gobernua osatu ahal dela ematen du. Hiru alderdi nazionalistek, komunitate bakoitzetik batek, osa dezakete akordioa.

Entzun gure programa hemen:

Tesla Ordua, 58 irratsaioa

97 irratia ikurraKaixo, Balkanetako mendikateok!

Aste honetan, aurreko asteetan izan diren Hungariako hauteskundeen hitz egin dugu gure lagun Josemirekin.

Hemos entrevistado a Josemi, residente en Budapest, sobre las elecciones recientemente realizadas en Hungría. La rotunda victoria del partido en el poder, Fidesz, y el actual primer ministro, Viktor Orban, ha dado lugar a muchos comentarios en la prensa, algunos exagerados, otros más pausados. En esta entrevista intentaremos dar algunas claves que expliquen la victoria de Orban, si ha sido sólo por nacionalismo, o ha habido otros factores, así como las diferentes propuestas de la oposición (como la alianza de facto entre la extrema derecha Jobbik y la oposición centrista).

Para seguir a Josemi en twitter, entrad en @Hungria_Roja

Beste alde batetik, joan den astean beste hauteskunde batzuk izan ziren, Montenegron kasu honetan. Montenegron Milo Djukanovićek irabazi ditu, beraz, berriz izango da presidente 1988.tik boterean den politikaria. Lehen itzulian irabazi ditu hauteskundeak %54 lortuta, oposizioaren hautagai Mladen Bojanićek %34 lortu duelarik. Hauteskunde hauen inguruko iruzkina ere egin dugu.

Bukatzeko joan den astean Belgraden jokatutako Izar Gorriaren eta Partizanen arteko derbiarekin (157. derbia, soilik partida ofizialak aintzak hartuz) bukatu dugu. Izar Gorriak 2-1 irabazi ostean, Ligako txapelketan 9 puntutako abantaila dute Partizanekiko.

Entzun gure programa hemen:

Tesla Ordua irratsaioa (10. kapitulua)

Egun on, hajdukok!

Aste honetan, denboraldi berriko Tesla Orduaren lehen irratsaioa grabatu dugu. Lehen alea izIMG_19032016_171445anik ere, pixka bat entrenamendu bezala balio izan badigu ere, oraingoan ere, gai beroak ekarri ditugu.

Lehenik eta behin Iker gazte gipuzkoarra elkarrizketatu dugu, berriki Balkanetara egin zuen familia-bidai bati buruz hitz egiteko. Ikerrek, Belgrade, Skople, Ohrid, Kosovska Mitrovica, Gracanica, Tirana eta Novi Pazar bezalako hiriak bisitatu ditu, eta hango bizipenez hitz egin digu; batez ere bere azken bisitalditik (duela hamar urte) hiri horien bilakaera baloratzeko aukera izan du. Ikerrek, hiriei buruz hainbat ikuspegi eman digu: gatazka, nazio-eraikuntza, parranda, gastronomia eta beste hainbat elementu.

Continue reading