Tesla Ordua, 117 irratsaioa

tesla-ordua ikurraKaixo, Balkanetako guslatxook:

2019ko abenduaren 19koa da programa hau, arazo batzuk direla eta programak egin izan baititugu jarri.

Kroaziako lehendakaritzarako hauteskundeen lehen itzulia hurbiltzen ari da, eta programaren parte gehiena honi eman diogu, inkestekin hasi dugu programa, hiru hautagairen arteko lehia iragartzen dutelarik (Grabar-Kitarović, Milanović, Škoro). Hrvoje Klasić historiagilearen iritzia era ekarri dugu honetara. Hauteskundeez hitz egin dugula, 90 hamarkadan Zagreben sortu zen emakumezko punk talde batez hitz egin dugu, Maxmett taldeaz; talde horretako kide bat, kitarrajolea, Katarina Peović Langile Frontearen hautagaia baita. Peovićen pentsamenduari buruz pixka bat ere hitz egin dugu, gaztetan izan zituen eraginez (Hakim Bey, Bob Black, Komite Ikusezina, Tiqqun).

Kosovora egin dugu gero, eta Gobernua sortzeko zailtasunez gain, Albin Kurtik egin dituen adierazpenak ere hizpide izan ditugu. Kurtik dio Serbiarekin negoziazioei berrekiteko prest dagoela, baina Thaci eta Vučić (hau da, lehendakariak) ez badaude. Honek esango luke berak, Kurtik, Ana Brnabićekin negoziatuko zukeela. Bestetik Edita Tahiri negoziatziale ohi albnokosovarraren adierazpenak ere komentatu ditugu, Tahirik esan du Serbiak Kosovoren independentzia aintzatesten ez badu, gerra egongo dela.

Gerora, historiara egin dugu salto. Bartzelona-Real Madrid partida eta bertan katalan independentistek egin beharreko ekintzak zirela eta (azkenean oso apalak zirenak), komunikabideen parte batek partida horren “Politizazioaren” arriskuez hitz egin dute eta 1990ko maiatzaren eta Zagrebko Dinamoren eta Belgradeko Izar Gorriaren arteko partidaren paralelismoa egin dute, 1990ko maiatzeko Dinamo-Izar Gorria “Jugoslaviako gudak hasi zituen partida” bezala izendatu dute. Ikuskera hori ihardetsi dugu: partida horrek ez zuen gudarik hasi, hauek 1991an hasi baitziren.

Serbiara bertara egin dugu gero. Serbiaren Aldeko Aliantzak (oposizioko alderdi gehienak biltzen dituenak) esan du hurrengo hauteskundeetan ez duela parterik hartuko Gobernuak neurri batzuk hartu ezean. Politikari buruzko azken berria “Balkanetako Schengen txikiari” buruzko berri bat izan da, Albaniak, Kosovok, Ipar Mazedoniak, Serbiak, Montenegrok eta Bosnia-Herzegovinak osatzen duten mugak lausotzeko talde baten ingurukoa.

Irratsaio honek Vlado Georgiev musikaria ezagutarazteko balio izan digu baita ere, bere abesti bat jarri dugu.

Bukatzeko, Emakumeen Eskubaloiko Munduko txapelketa nola amaitu den kontatuko dizugu. Montenegrok eta Serbiak nahiko txapelketa ona egin dute, nahiz eta agian gorago egon zitezkeen.

Entzun gure programa hemen:

Tesla Ordua, 111 irratsaioa

tesla-ordua ikurraEgunon Balkanetako hodeitxook!

Gaurkoan berri pila batekin gatoz, batez ere Euskal Herriaren eta Balkanen arteko lotura duten berriekin. Hauekin hasi eta bukatu dugu eguna.  Lehenik eta behin, Hamaika Telebistan astelehen gauetan Beñat Zarrabeitiak gidatuko kirol-saioaz aritu gara, “Marakana Txikia” deitu baitio, Izar Gorriaren estadioaren moduan, Euskal Herriaren eta Balkanen arteko lotura eginez. Guk hau aprobetxatu dugu estadio honi buruzko historia kontatzeko. Bestetik, Imanol Galdos idazlearen “Other Worlds of Literature” proiektuaz hitz egin dugu, bertan esloveniera eta mazedoniera mintzagai baititu. eta azkenik, Belako musika taldearen telebista elkarrizketa batez aritu izan gara, non euren musikarik gogokoetan Goran Bregović den komentatu duten.

Segituan politikaz aritu izan gara. Hemen, alde batetik mugak izan ditugu mintzagai. Izan ere, joan den astean EBk Ipar Mazedoniaren eta Albaniaren hautagaitzari ezetz esan bazien, oraingoan kide duen Kroazia Schengen sisteman sartzea ahalbideratzea baimendu du Europako Batasunak. Beste alde batetik, Bosnia-Herzegovinak esan du “Balkanetako Schengen txikian” sartzekoa dela (momentua Albaniak, Ipar Mazedoniak eta Serbiak osatzen dute elkarte hori). Azkenik, Errusiak Ipar Mazedoniari eta Albaniari Eurasiar Batasun Ekonomikoan sartzeko gonbita egin die. Ea nola erantzuten duten bi Estatuok…

Kroaziari buruz bestelako berri batzuk ere izan ditugu. Abenduaren eta urtarrilaren artean burutuko diren Kroaziako lehendakaritzarako hauteskundeez aritu izan gara, hautagai posibleez eta abar. Gerora, Kroazian, nerabe bat Zadar hirian talde batek bortxatzearen aurka zian diren protesta feministak ere mintzagai izan ditugu. Azkenik, Split hirian, Udal Gobernuak (HDZ) Jugoplastika saskibaloi taldearen omenezko mural oso ezagun bat ezabatzea agindu du, hiriko jende asko haserraraziz. Zer dago halako agindu baten atzean?

Gerora Serbiara egin dugu salto. Izan ere, EB Balkanetan mugitzen den moduan, Errusia ere mugitzen da, eta Serbiarekin batera ariketa militarrak egin izan ditu. Horietan, Errusiaren misilik berrienak, S-400 aritu zian dira, eta antza denez, Vučići inpresio ona sortu die, agian Serbak erosiko dituela esanez, NATOren kide den herrialdeez ingurtuta dago Serbia, beraz…

Euskal Herriarekin hasi gara eta Euskal Herriarekin bukatu dugu. Izan, ere Sortu alderdiak buletin politiko bat atera du hildako diktadoreen inguruan (beno, 2018ko azaroan atera zuen, baian orain berriz ere hizpide izan da plazan) eta bertan Ante Pavelić eta Vjekoslav Luburić ustashei buruz hitz egiten du. Memoria historikoaren inguruko ariketa hau ere aipatu dugu.

Entzun gure programa hemen:

Tesla Ordua, 98 irratsaioa

tesla-ordua ikurraKaixo Balkanetako hondartzatxook!

Aste honetan, batez ere Ipar Mazedoniako hauteskunde presidentzialez aritu izan gara. Mazedoniarrek hurrengo urteetarako lehendakaria aukeratu dute, Stevo Pendarovski, SDSM alderdikoa. Prespako Itunarekiko, orain arteko lehendakari Gjorgje Ivanovek baino jarrera malguagoa izango duela espero dute mazedoniarrek.

Bestetik, ia asteroko gaia kontatu dugu, hots, Kosovoren eta Serbiaren arteko negoziazioak. Azkenean Berlinen batu zian dira. Ez da emaitza handirik izan, EBren presioa izan bada ere. Hala ere, Kosovok (ematen duenez AEBren presioaren ostean), serbiar produktuen gaineko %100eko zerga kentzea erabaki du.

Bosniako Gobernuaren gainean ere hitz egin dugu, antza denez, hiru alderdi nazionalisten arteko elkarrizketek jarraitzen dute, baina NATOren kidetza auzian ez datoz bat, beraz negoziazioak zaildu egin dira. Bestetik, Serbian eta Kroazian gutxiengo nazionaleko kide batzuen kontra egindako eraso batzuk ere komentatu ditugu.

Azkenik, kirolei dagokienez, Izar Gorriak Serbiako Liga irabazi duela (taldeak irabazten duen 30. Liga) eta Luka Jovićek hurrengo urtean agian Real Madrilen joka dezakeela kontatu dugu.

Entzun gure programa hemen:

Tesla Ordua, 58 irratsaioa

97 irratia ikurraKaixo, Balkanetako mendikateok!

Aste honetan, aurreko asteetan izan diren Hungariako hauteskundeen hitz egin dugu gure lagun Josemirekin.

Hemos entrevistado a Josemi, residente en Budapest, sobre las elecciones recientemente realizadas en Hungría. La rotunda victoria del partido en el poder, Fidesz, y el actual primer ministro, Viktor Orban, ha dado lugar a muchos comentarios en la prensa, algunos exagerados, otros más pausados. En esta entrevista intentaremos dar algunas claves que expliquen la victoria de Orban, si ha sido sólo por nacionalismo, o ha habido otros factores, así como las diferentes propuestas de la oposición (como la alianza de facto entre la extrema derecha Jobbik y la oposición centrista).

Para seguir a Josemi en twitter, entrad en @Hungria_Roja

Beste alde batetik, joan den astean beste hauteskunde batzuk izan ziren, Montenegron kasu honetan. Montenegron Milo Djukanovićek irabazi ditu, beraz, berriz izango da presidente 1988.tik boterean den politikaria. Lehen itzulian irabazi ditu hauteskundeak %54 lortuta, oposizioaren hautagai Mladen Bojanićek %34 lortu duelarik. Hauteskunde hauen inguruko iruzkina ere egin dugu.

Bukatzeko joan den astean Belgraden jokatutako Izar Gorriaren eta Partizanen arteko derbiarekin (157. derbia, soilik partida ofizialak aintzak hartuz) bukatu dugu. Izar Gorriak 2-1 irabazi ostean, Ligako txapelketan 9 puntutako abantaila dute Partizanekiko.

Entzun gure programa hemen:

Tesla ordua irratsaioa (7. kapitulua)

Egun on Balkanetako hajdukak!!

espejismoAtzoko Tesla orduaren 7. emanaldiarekin gatorkizue. Oraingo honetan liburuari errepasoa ematen hasi gara, atzoko emanaldian Josep Palau i Balletbò katalanaren El espejismo yugoslavo izan dugu mintzagai. Palau oso gazte hil zen 41 urterekin, 1997an eta liburu hori hil aurretik atera zuen, 1996ean, beraz gudak bukatu eta gutxira, baina hala ere, Jugoslaviaren inguruan lan egin izan duten bakezaleen artean (Johan Galtung, Peter Handke) errespetu handia merezi izan dion lana idatzi zuen. Lan honek badu meritu handi bat, serbofobia esparru intelektualean desafiatzean, hain zuzen ere, oso modan zegoen garai batean (1996an). Palauren liburuan, mendebaldeko potentzien serbofobiaz gain (hau da, Serbia errudun gisa identifikatzearekin eta honen arrazoiak kontutan ez jartzearekin, honek zerikusi handia zuen Serbia erori berria zen komunismoarekin identifikatu izanak –bai euren aldetik zein kanpotik-, eta beraz, “arrazoia inposatu behar zitzaion” pentsamoldea nagusitu zen); autodeterminazioaren irakurketa nahasia (Errepublikak ala nazionalitateak autodeterminatu egin behar ziren?), aldebakarrekoa (autodeterminatzera zihoazen subjektuak ez zeuden euren muga berrien barneko populazio sektore handiekin negoziatzeko prest) eta Jugoslaviaren kanpoko mugak “desaintzatestea” baina Jugoslavia iraunarazteko eta sendotzeko moduan kontzibitu ziren barne mugak sakralizatzea (bake plan guztiak abiatu ziren Estatu berriek Jugoslaviako errepublika zaharrak izan behar zituela ardatz) dira.

Semanario serbio aldizkariak Josep Palauren heriotzaren 15. urteurrenean El espejismo yugoslavo liburua sarean zintzilikatu zuen hemen.

Continue reading

Tesla ordua irratsaioa (1. kapitulua)

Tesla OrduaDrina Zubia Elkarteak Tesla Ordua irrati programa hasi du, 97 Irratiak (irrati libreak) eman digu leihoari esker.  Honen bidez gure irrati klandestino eta zoro txikia aurkezten dizuegu. Kasu honetan gure lehen irratsaioa gure burua aurkezteko erabili dugu: gure irratsaioa, eta honen bidez Nikola Tesla zientzialari handia, eta Drina Zubia Elkartea bera (elkarteko lehendakariari eginiko elkarrizketa baten bidez). Beste gai batzuez ere hitz egin dugu, adibidez, Montenegron eta Serbian orain gertatzen ari diren NATOren kontrako mobilizazioei buruz, laster balkaniar Estatu ezberdinetan burutuko diren hauteskundeez eta joan den astean izandako Partizan-Izar Gorria derbi-partidaren inguruan. Continue reading

Athletic eta Serbia: 60. hamarkadara begirada bat

Athleticek Belgradeko Humska (Хумска) kaleko Partizan Zelaian (Stadion Partizana//Стадион Партизана) zelaian -90 hamarkada arte Jugoslaviako Herri Armadaren ohorez JNA Zelaia (Stadion JNA// Стадион ЈНА) bezala ezagutua, Partizan jugoslaviar armadaren taldea baitzen) deitutakoa- aste honetan jokatuko zuen partida ez da talde zurigorriak Serbian jokatuko duen lehena, ezta zelai horretan jokatzen zuen lehen aldia. Agian lehoien zale gutxik jakingo dute datua, baina 60 hamarkadan Athleticek bitan bisitatu zuen Savak eta Danubiok topo egiten duten hiria.

  1. bisitaldia: OFK Belgrad

1964/1965 denboraldian, jokatu beharreko Azoken Koparako (gaur egungo UEFA Koparen aurrekari gisa hartzen da, nahiz eta txapelketa hau FIFAk antolatua izan) sailkatu zen Athletic, aurreko denboraldian Liga kaxkarra egin ondoren (zortzigarren geratu zen Athletic, baina laugarren geratu zen Zaragozak Kopa irabazterakoan Errekopa jokatu zuen, eta bosgarren geratu zen Elxek uko egin zion parte hartzeari). Athleticek 1958 urtetik titulurik ez zuen irabazi, eta bolada nahiko kaxkar batean zegoen, 50ko belaunaldia erretiratu ostean. Continue reading