Tesla Ordua, 89 irratsaioa

tesla-ordua ikurraKaixo Adriatikoko olatutxook!

Aste honetako programa oso oparoa izan dugu. Lau berri garrantzitsu izan ditugu:

(1) Zenbait kirolariren adierazpen jugoslaviarzaleak (Kenan Kodro, Svetislav Pešić eta Božidar Maljković).

(2) Kosovo eta Serbiaren arteko mugen aldaketen inguruko zurrumurruak.

(3) Euskal Herriarekin lotura izan duen berri bati ere ekin diogu gero. Nazioartean oso goratua izan da Greziaren eta Ipar Mazedoniaren arteko Prespako Akordioa –azken honen izenaren afera konpontze-bidean jarri duena- baina euskal politikari bat, Lorena Lopez de Lacalle Eusko Alkartasunako eta Euskal Herria Bilduko kidea mesfidati agertu da.

(4) Hizpide izan ditugu Albaniako, Montenegroko eta Serbiako protestak. Hauez gain, Bulgariako eskuin muturreko martxa aipatu dugu. Bestalde, Kroaziako lehendakaria Kolinda Grabar-Kitarovićek barkamena eskatu du iraganean oihu ustasha bat “kroaziar oihu tradizional” bezala justifikatu zuela eta, justifikazio hura “hanka-sartzea” izan zelako.

Beste berri txikiago batzuk ere komentatu ditugu, astea oso oparoa izan baita, baina hobe duzue programa entzutea, dena hemen kontatu baino lehen.

Entzun gure programa hemen:

Advertisements

Tesla Ordua, 87 irratsaioa

Ugresic.jpegKaixo rakijazaleok!

Aste honetako programan, politikaz, kirolez eta kulturaz aritu izan gara. Lehenbizi politikaz aritu gara, non Kroaziak eta Ipar Mazedoniak Venezuelan Juan Guaido onartu dutela aipatu dugu. Gerora, Freedom House deitutako think tank estatubatuar batek Balkanetako herrialdeak “herri aske” eta “herri partzialki askeetan” sailkatu dituela eta, sailkapen honetaz aritu gara.

Gauza konkretuagoez hitz eginez, Kosovoz eta Serbiaz aritu izan gara. Kosovori dagokionez, Kosovoko Gobernuak sortu nahi duen armadarako UÇKko guda-kriminal bat izendatzeaz, eta Kosovoren eta Serbiaren arteko mugen berregokitzeari buruzko zurrumurruez aritu izan gara. Serbiari dagokionez Vučić lehendakariaren protesten jarraipena egin dugu. Azken kasu honetan, oposizioak esan du hauteskundeak aurreratuz gero “bermerik ezean” ez direla aurkeztuko.

Kiroletan berri txiki bat izan dugu: Dinamo Zagreben Komnen Andrić fitxatu du, gerra ostean fitxatzen duen lehen jokalari serbiarra.

Azkenik, litaraturara egin dugu salto, Dubravka Ugrešić kroaziar idazlearen “El Ministerio del Dolor” liburua komentatu dugu. Eleberri hau gudaren garaietan Jugoslaviatik Europara joan zen emigrazioari buruzkoa da, emigratutakoen eta euren hizkuntzaren nortasunari buruzkoa. Baina ez dizuegu gehiago kontatuko, horretarako hobe baituzeua liburua irakurri.

Entzun gure programa hemen:

Tesla Ordua, 85 irratsaioa

tesla-ordua ikurraKaixo Balkanetako zeruetako hodeiok!!

Aste honetan, pil-pilean dagoen gaia Venezuelako Estatu-kolpea izan da. Hori dela eta, programa erdia honi eman diogu, bai Balkanetako Estatu batzuek harekiko izan duten posizioa azaltzeko asmoz, eta baita ere Venezuelan erabili izan diren teknika kolpista batzuk lehenago Balkanetan erabili izan direlako, adibidez “Interbentzio humanitarioarena”. Beraz, ez da arraroa gure programaren parte handi bat honi eman izana.

Beste gai batzuk ere aipatu izan ditugu. Horietako bat, Ipar Mazedoniako parlamentuak, behin betiko izen aldaketa onartu du (aurretik ere onartu zuen, baina mazedoniar sistemak lehendakariari legeak behin betatzea eta parlamentura itzultzea ahalbideratzen dio, eta eskumen hau erabili zuen). Greziako parlamentuak ere bi herrien akordioa onartu d, baina Syrizaren kide izan den ANEL Gobernutik ateratzea ekarri du.

Ipar Mazedoniako izenaren kontua itxita, Republika Srpskan izanen dugu orain izenaren inguruko kalapita. Izan ere, Bosnia-Hercegovinako alderdi nagusiak, SDAk, BiHko Auzitegi Konstituzionalaren aurrean  Republika Srpskaren izena “konstituzioaren aurkako” izendatzeko helegitea jarri du. Honek Republika Srpskatik erantzuna ekarri du: Bosniako lehendakaritzan serbiar ordezkaria den Milorad Dodikek esan du hala balitz, Republika Srpskak mugaren kontrola hartuko zukeela. Honek Republika Srpskako alderdien arteko kalapitak geratu ditu momentuz, hain justu David Dragičevićen omenezko manifestazioak izaten ari zirenean.

Azkenik, Belgradeko manifestazioez ere hitz egin dugu. Zazpigarren larunbatez atera da kolore guztietako oposizioa kalera, Aleksandar Vučićen dimisioa eskatuz. Hala ere, batasun falta nabari zaie, eta ikusiko dugu noraino egingo duen honek aurrera. Azken egunetan Putinek Serbiara egin duen bisitaldiak Vučići mesede handia egin dio, Putinek babes handia baitu serbiar herrian.

Entzun gure programa hemen:

Tesla ordua 34. irratsaioa

Kaixo Danubioko txalupok!!

brnabicGaurkoan, 34. irratsaioan, batez ere Serbiak NATOren kontra jarritako salaketez aritu izan gara. Salaketa hori 1999ko bonbaketa zela eta izan da, eta gaur azaldu ditugu bonbaketa honen nondik-norakoak; zeintzuk izan ziren helburuak eta abar. NATOk Balkanetan egin duen espantsioaz ere hitz egin dugu.

Beste alde batetik, Serbian lehen ministro postua “hutsik” egon denez gero (Vučić lehendakari izendatu duten geroztik hona), postu horretarako Alderdi Aurrerakoiaren hautagai eta ziurrenik lehen ministro berria izango den Ana Brnabić proposatzeari buruz hitz egin dugu (independentea dena, nahiz eta Vučićen gertuko emakumea izan). Brnabić, lesbiana eta etnikoki kroaziarra da, eta alde batetik Serbiaren estereotipo negatiboak desmontatzen lagun dezake izendapen honek, baina hori bai, ikusi beharko da zer nolako politika egiten duen, bere ibilbidea Mendebaldeko instituzioetatik oso hurbil egon baita (USAID eta NDF). Baita ere harrigarria izan zaigu gutxiengoen kide den pertsona bat lehen ministro postuan ezartzeak zein oihartzun gutxi izan duen gure arteko prentsan.

Esan beharra dago, Euskal Herriko emakume politikariez ari garela, akats bat egin dugula: esan dugu Euskal Herriko hiriburuetan soilik emakumezko bakarra egon dela (Yolanda Barcina, Iruñean), baina esan beharra dago beste bat ere egon dela, Pilar Careaga Bilbon (1969-1975), nahiz eta egia den hau ez zela herriak aukeratutakoa izan.

Entzun gure programa hemen (edo jaitsi hemen):

Tesla Ordua (29 irratsaioa)

Kaixo partisanook!

JugoslaviaGaur, apiril kaotiko baten ostean, Tesla Orduaren 29 irratsaioa egin dugu. Maiatzaren 9an egin dugun irratsaio honek,  nola ez Garaipen Antifaxista izan du hizpide. Honen bidez, Herri Askapen Gudan (Naradna Osloboditelna Borba), Josip Broz Titoren pean jugoslaviar partisanoek Alemania naziaren eta tokiko kolaboratzaileen aurka 1914-1945 artean egindako borrokan, izan ziren gertaera batzuk deskribatu ditugu: Armada partisanoaren eboluziotik, bertan emakumeek izandako paperera, honen beso politikoaren (Herri Frontea-Narodni Front) eta Alderdi Komunistaren paperetik eta zibilen kontrako masakretik pasatuz. Azkenik, 94 urteko partisano ohi Petar Matići buruz hitz egin dugu.

Honen ostean, apirilean zehar izan ditugun berrien inguruan hitz egin dugu. Lehenik NATOk Balkanetan daraman espantsioaren gainean hitz egin dugu. Hala, Montenegro NATOn sartzear dago, haren legebiltzarrak NATOk 1999an bonbatutako herrialde hau Aliantzan sartzea erabaki baitu, oposizioaren protesta handien artean. Alajaina, Montenegroko elite agintariek legea aldatu dute erreferendum bat saihesteko, eta beste alde batetik oposizioari Estatu-kolpea ematea leporatu diote. Hurrengo herrialdea Bosnia izan daiteke, NATOrekin “elkarkidego” itun bat sinatu baitu.

Serbian burututako lehendakaritzarako hauteskundeak ere komentatu ditugu. Orian arteko lehen ministro Aleksandar Vučićek irabazi ditu lehen itzulian, abantaila handiz, oposiziozkoak izan zitezkeen hautagaiak banatuta aurkeztu baitira. Hala ere, Vučićenm kontrako protestak izan dira, baketsuak oraingoz, eta ez jarraipen handikoak (eta ezta ere batasun ideologiko handikoak: liberalak eta nazionalistak izan baitira, momenturen batean elkarren kontra aritzear ere izan direnak).

Protestak bero-bero Mazedonian daude. Han, orain arte oposizio izandako Alderdi Sozialdemokratak eta alderdi albanomazedoniarrek Gobernu paktu bat egin dute, orain arte boterean egon den VMRO alderdi nazionalista kanpo utziz. Zoran Zaevek izan behar du lehen ministro berria, baina Gjorgje Ivanov lehendakariak uko egin dio Zaevi Gobernua osatzeko enkargurik emateari, berak eta alderdi albaniarrek adostutako programa Konstituzioaren aurkakoa delakoan (aurretik alderdi albaniarrek euren arteko programa bateratu bat aurkeztu dute, eskaera oso handiak eginez). Bi aldeen arteko sektoreak protestaka ari dira, eta herrialdean polarizazio handia somatzen ari da, kanpoko potentzien papera ere eztabaida politikoan sartu delarik.

Programa entzuteko, hemen:

TESLA ORDUA (28 IRRATSAIOA)

Kaixo eta ongi etorriak historiak kondenatutakoon txoko(etako) batera!!

targetGaurkoan, 1999.eko martxoaren 24an hasi zen Jugoslaviako Errepublika Federalaren (Serbia eta Montenegro) aurkako NATOren erasoaz mintzatuko gara gure programan; izan ere, eraso horiek martxoan hasita zenbait hilabetez iraun zuten, apirila ere hartu zutelarik. Horregatik gaurko programa gertakari honi eskaini nahi izan diogu.

Programa hiru zatitan banatu dugu: Lehenik Kosovoko arazo etnikoaren inguruan, honen garapena, eta bi aldeen arrazoiak, eta azkenik, NATOk erasoa justifikatzeko egin zuen erabilera. Geroago, 1999eko otsailean Frantzian, Parisen ondoan dagoen Rambouillet gazteluan izandako “Negoziaketan”; non Madeleine Albrightek serbiar ordezkaritzari ultimatum onartezina (Kosovon NATOren tropek Jugoslaviakoak baino gehiago agintzea, NATOko tropak Jugoslavia osoan ibili ahal izatea…) aurkeztu zion. Ultimatum honi buruz, Bill Clinton berak esan zuen “nik, euren tokian, ez nuela onartuko ezta ere”. Hirugarren atalean, Serbiaren aurkako bonbaketaren kontrako datu batzuk eman ditugu (tanke baino eskola gehiago suntsitu zituzten, adibidez), eta baita ere, Serbiari amore egiteko mehatxuak nolakoak izan ziren; eta azkenik, Kumanovon sinatutako akordioa nolakoa izan zen ere kontatu dugu. Tartean, Europako zuzendari batzuek egindako Serbiaren aurkako esaldi agresibo batzuk ere tartekatu ditugu.

Gaurko programan zehar arazo tekniko batzuk izan ditugu,beraz barkamena eskatzen diegu entzuleei, etenak daude eta.

Programa entzuteko, hemen: 

Tesla Ordua, 19. irratsaioa

Tesla Ordua

Gabon lagunok!

Tesla Ordua irratsaioaren programa honetan, aurtengo urtarrilean estreinatu dugun  formatua hartu dugu berriro; hau da, Balkanak eta Munduko geopolitika uztartu ditugu. Oraingoan, Donald Trump izan dugu hizpide, laster AEBtako lehendakari kargua hartuko du eta. Trumpek munduarekiko, Errusiarekiko, Txinarekiko, Europarekiko, NATOrekiko eta Latin Amerikarekiko antza jarraituko duen politikaz aritu gara, eta bere iragarri isolamendu-politikaren mugak azaldu ditugu. Balkanei ere tarte bat egin diegu, izan ere Trumpek 1999.ean NATOk Serbia bonbatu zuelako barkamena eskatu du eta. Mendebaldeko lehen “sistema-barruko” politikaria da halako aitortza egin duena.

Hau girotzeko, Serbiako FC Apatride Utd reggae taldearen musika jarri dugu

Azkenik, Balkanetako berriei tartea egin diegu: Moldaviako eta Transnistriako lehendakariak elkartzeko asmak,, Mazedonian sekula bukatzen ez diren Gobernua osatzeko negoziaketak, Bosniaren eta Republika Srpskaren arteko polemika, Kroaziako hezkuntza erreforma kontserbakorra eta datozen Serbiako hauteskundeak izan ditugu mintzagai.

Programa entzuteko hemen klikatu: