Tesla Ordua: 96 irratsaioa

tesla-ordua ikurraKaixo Balkanetako bidezidorrok!

Aste honetako programa hauteskundeekin hasi dugu; Ipar Mazedonian izen aldaketatik hona egin diren lehen hauteskundeekin. Hauteskunde presidentzialak izan dira, aurreko igandean lehen itzulia jokatu da. Gobernuaren aldeko Batasun Sozialdemokrataren Stevo Pendarovski hautagaiak botoen %42 lortu du, VMROko Gordana Siljanovska-Davkova hautagaiak %41 eta Blerim Reka hautagai albanomazedoniarrak %11; beraz Pendarovski eta Siljanovska-Davkova izango ditugu bigarren itzulian. Emaitza oso justua da, eta gainera Zoran Zaev lehen ministroak esan du Pendarovskik hauteskundeak irabazten ez baditu parlamenturako hauteskundeak ere deitu ahal dituela. Batek baino gehiagok Greziarekin sinatutako Prespako Itunaren sendotasuna ere jokoan ikusten dute hauteskunde hauetan. Hala ere, beste etsai garrantzitsu bat dute Pendarovskik eta Siljanovska-Davkovak: parte-hartze baxua. Lehen itzulian mazedoniarrek %41ek soilik bozkatu dute, bigarrenean %40ak baino gutxiago bozkatzen baditu, hauteskundeak baliorik gabe geratuko dira.

Bosnia-Hercegovinari buruz ere aritu gara oraingo honetan. Republika Srpskaren hiriburu Banja Lukan, Slaviša Krunić deitutako enpresari garrantzitsu bat tiroz hil dutenaren berria kontatu dugu lehenbizi. Gerora, Bosniako hiru lehendakaritzako kide serbobosniarra, Milorad Dodik, ostiralean Patxi Aita Santuarekin bilduko dela, Jasenovaceko genozidioaz eta Eliza Katolikoak izan zuen paperaz hitz egiteko. Hirugarrenik, hauteskundeak gertatu eta sei hilabetetara, azkenean, Bosniako Gobernua eratu ahal izango dela kontatu dugu, Ekintza Demokratikorako Alderdiaren (nazionalista musulmana), Aliantza Sozialdemokrata Independentea (nazionalista serbiarra) eta Batasun Demokratko Kroaziarraren (nazionalista kroaziarra) artean. Filtratutako zurrumurruen arabera, ministerio bakoitza zein alderdiren esku geratuko den ere adostu dute.

Serbiara egin dugu gerora salto. Han lehenik gudako berriekin hasi gara; aste honetan bete baita NATOk Serbiako Irrati-Telebistaren egoitza nagusia bonbatu eta 16 pertsona erail zituenetik. Gogorazi dugu, oraindik NATOko inork ez duela ez barkamenik eskatu ez epaile baten aurrean erantzun honegatik. Bestetik, Mirjana Markovići buruz hitz egin dugu. Berriki hil den politikaria, Serbian hilobiratu dute, bertan 90.eko hamarkadan garrantzitsuak izan diren politikari batzuk (poskomunistak zein nazionalistak) batuz. Marković Moskun erbesteratua zegoen, beste gauza batzuen artean, Slavko Ćuruvija kazetariaren heriotza agintzea leporatzen baitzioten. Eta justu aste honetan agertu da Ćuruvijaren erailketaren gaineko sententzia: zerbitzu sekretuetako lau gizon zigortu dituzte, baina sententziak “ezezagun batek” agindu zuela eta badio.

Serbiako egungo berriei dagokionez, Europar Batasunak asteburu honetan Belgrad eta Prištinaren arteko elkarrizketa bat antolatu du, negoziazio mahaira bueltatu daitezen; Federica Mogherinik esan du presio handia jarriko duela EBk bi aldeengan. Bestetik, Serbiako lehen ministro Ana Brnabićek esan du ez duela itunik espero Urria baino lehen. Bitartean protestek Belgradeko kaleetan jarraituko dutela esan du oposizioak hauteskundeak deitu arte. Oposizioko lider batek, Dragan Djilasek esan du hauteskunde askeak deituz gero oposizioak irabaziko zituzkeela. Azkenik, berri pozgarri bat azaldu dugu: Jelena Ivančić gazteak Europako Matematikarien Olinpiada irabazi baitu.

Beste berri batzuen artean, Bulgarian, Bulgariako Batasun Nazionala alderdi neonaziak asteburu honetarako Europa mailako topaketa faxista batzuk deitu dituela ere aipatu dugu.

Entzun gure programa hemen:

Advertisements

Tesla Ordua: 95 irratsaioa

tesla-ordua ikurraEgun on, Aste Santu ortodoxoaren jarraitzaileok!

Gu ere ortodoxian murgildu garenez, aste honetako irratsaioa inoiz baino motzagoa izan da, eta hortaz ohartarazi behar zaituztegu: programa honek soilik 50 minutu irauten du.

Lehen gaia, Mirjana “Mira” Marković, Slobodan Milošević Serbiako presidente ohiaren alarguna, Moskun hil izana izan dugu. Askok, modu pixka bat matxistan, Marković Serbiako “Itzalpeko botere” moduan karikaturizatu izan dute, Serbian benetako botere maltzurra bera zelakoan. Guk hemen ordea, Markovićen pentsaera eta Moskun zergatik erbesteratu zen azalduko dugu, eta horrez bidez 90 hamarkadako Serbiara pixka bat hurbilduko gara.

Kosovoren gaineko negoziazioen inguruan ere aritu izan gara. Aste honetan, Serbiako lehendakari Aleksandar Vučićek Ipar Kosovko udalerrien gaineko “Burujabetza bikoitza” edo “Koburujabetza” albanoserbiarra proposatu edo onartu izana ukatu du. Bestetik, kanpo ministro Ivica Dačićek Vučić bera eta Ana Brnabić lehen ministroa Prištinako Gobernuarekin Berlinen batzeko “presionatuak” izan direla aipatu du, bilkura hori egingo denaren inguruan zalantzan utziz. Beste aldetik, Gobernu albanokosovarrak “Serbiak egindako krimenak ukatzea” legez zigortzea ahalbideratuko duen lege bat aterako duela iragarri du (gogoan izan behar dugu Kosovoko Gobernuaren arabera, NATOren bonbaketa “serbiar genozidioa” ekiditeko izan zela). 1999ko guda-krimenez ari garela, Neven Djenedija deitutakoserbiar herritar batek AEBko Defentsa Ministerioa hackatu eta krimenen argazki esklusiboak atera dituela ere esan dugu. Horietako krimen bat, aste honetan gertatu zenetik 20 urte betetzen dituena da: NATOk Djakovica herrian 75 errefuxiatu albanokosovar hil zituenekoa. Krimen hori ere gogoratu dugu.

Gudez ibili izan garela, Kosovoko guda beraz, Serbiak Rajko Kozlina serbiar soldadua 15 urteko zigorraz atxilotzea aipatu izan dugu, Kosovoko gudan zenbait albaniar zibil hiltzearren. Bestetik, Bosnia-Herzegovinako Estatu-epaitegi batek, Bosniako Armadako Atif Dudaković jenerala auziperatu du, 300 zibil serbobosniar hil zituela leporatuta.

Aipatu dugun beste gai bat Belgradeko Vučićen aurkako protestak dira. Hauek inoiz baino indar handiagoa hartu zuten azken larunbatean. Protestako alderdiak batzen dituen Serbiaren Aldeko Aliantzako lider guztiek hitz egin zuten, baina beste behin ere, Vučić kanporatzeaz haratago programa bateraturik ez dutela agerian utzi dute. Bestetik, Gobernuari, protestara gerturatzeko oztopoak jartzeko tanpatxoak erabili izana leporatu diote (adibidez autobus publikoak murriztea). Protesta hauen aurrean, SNS Gobernuko-alderdiko ordezkariek gau-beila egin dute, Gobernuaren arabera “Estatu-kolpe posible bat ekiditeko”.

Berri txikiagoen artean, Korrika dela eta, Korrikaren lekukoa eraman izan duten jugoslaviarrak, Bosnia-Herzegovinan hauteskundeak pasa eta 6 hilabete ostean Gobernua eratzear egon daitekeela, Ivica Dačić serbiar kanpo ministroak Errusiarekiko egin dituen adierazpen oso lagunkoiak eta Venezuelan Montenegroko mafiako kapo handietako bat kokaina Europara ekarri nahi izatean atxilotu izanaz aritu gara.

Entzun gure programa hemen:

Tesla Ordua, 94 irratsaioa

tesla-ordua ikurraKaixo, Balkanetako zuhaiztxook!

Aste honetako programa, batez ere berriz ere amaitezinak diruditen Kosovoren inguruko Belgrad eta Pristinaren arteko negoziazioei eman diogu. Negoziazioak geratuta dauden arren, Belgrad eta Prištinaren arteko fitxen mugimenduak eta birkokatzeak etengabe ari dira ematen. Adibidez, azkenengo honetan, Ramush Haradinajk esan du bere burua “AEBren soldadutzat” duela.

Bestetik, Belgraden intentsitatea handitzen ari diren protestez ere hitz egin dugu. Hemen ere, ez dirudi bi aldeen arteko negoziaziorik dagoenik, Vučić eta oposizioa elkarrengandik oso urruti baitaude.

Bestetik, beste berri batzuen artean NATOren 1999ko bonbaketako zenbait pasarte ere gogoratu ditugu.

Entzun gure programa hemen:

Tesla ordua: 92. irratsaioa

tesla-ordua ikurraKaixo Balkanetako erresistenteok!

Gaurko honetan, 1999an NATOk Jugoslaviaren kontra hasi zuen bonbardaketaren 20 urteurrenaren bueltan gabiltzanez, programa gehiena horri eman diogu. Hemen, bai NATOren estatutu aldaketa, ondorio politikoak, ondorio zibil eta humanitarioak, justifikazioak, prentsaren manipulazioa, eta beste hainbat gai jorratu ditugu. Hainbat xehetasun eman ditugu: belikoak, sozialak, ekonomikoak, humanitarioak eta abar. Ziur gaude programa interesgarri egingo zaizuela

Programaren gehiena honek okupatu digu, baina beste bi gauzetarako tartea ere izan dugu: alde batetik, Bosnia-Hercegovinan, eskandalu txiki bat egon da, mezkita batzuetan salafista batzuk armekin agertu dira eta; baina antza denez, muntaia bat izan da. Bestetik, Rijekako Filip Jakovacek, Jugoslaviar kultura amankomuna batera mantentzeko asmoa duen antolatu duen “Balkan Roads” lehiaketa bitxiaz aritu gara.

Entzun gure programa hemen:

Tesla Ordua, 49 irratsaioa

tesla-ordua ikurraKaixo Adriatikoko txalupatxook!

Gaurkoan, hainbat berrirekin gatoz. Batez ere Kosovora egin dugu begirada, izan ere, Kosovon Oliver Ivanović serbokosovar politikaria eraila izan baita. Ivanovićek egun ez zuen kargurik (Mitrovicarako Udal hauteskundeetan galtzailea atera zen), baina 1999 osteko urte gogorretan, Kosovon serbiar instituzioak eta komunitatearen parte handi bat desagertu zirenean, bera izan zen serbiarren liderra, beraz, lidergo sinboliko bat badu (bera hil eta hurrengo egunean, Belgraden, bere hiletak hori erakusten du, agintari politiko eta eliz ordezkari gorenak bertaratu baitziren, eta Belgradeko Serbiar Handiak lurperatuta dauden tokian lurperatu baitzuten).

Momentuz ez dituzten Ivanović hil zutenak atzeman, nahiz eta hainbat teoria daude: teoria bat serbiarrak Kosovoko instituzioetan integratzea oztopatzea zitekeen, hiltzaileak albaniar nazionalistak zein serbiar nazionalistak izan zitekeelarik. Bigarren teoria baten arabera, Kosovoko instituzioen ahuldadea azpimarratu interesatua dagoen norbaitek egin izana izan da. Guzti horretaz hitz egin dugu.

Bestetik, Mazedoniaren egoera ere izan dugu hizpide, han eslaviar-mazedoniarren eta albanomazedoniarren arteko oreka ere kolokan dago eta.

Entzun gure programa hemen:

Tesla Ordua, 44 irratsaioa

tesla-orduaKaixo turbofolkzaleok!!

Ba ez, gaur ez gatoz turbofolkarekin, traparekin baino.

Lehenbizi, berriei ekin diegu, eta horietako lehenen artean, Slobodan Praljak jeneral bosnokroaziarrak bere buruaz beste egitea, bulgariarrek Mazedoniaz duten iritzia eta Arandjelovacen talde antifaxista batek hiriaren kale batek Milan Nedićen (Bigarren Mundu Guda garaian Serbiako diktadore kolaborazionista izan zena) izena eramateaz talde antifaxista bat konturatu ziana eta horren kontra egin dituzten ekintzak izan ditugu hizpide.

Baina aste honetako gai nagusia ez da politika izan, edo bai, musika ere politika ere badelako. Kasu honetan, Mimi Mercedez gazteaz (edo Guda iz Huda, edo Jovanka Oroz, edo izen ofizialez, Milena Janković) aritu zian gara. Mimim Mercedez belgradar eta ez belgradar, baizik eta sarajevoar, zagrebar… gazteen idolo berria bihurtu da. Miki Mercedez, Belgradeko auzo pobreetan jaiotakoak, bere mezuetan ertzeko bizitzaren apologia, emakumetasunaren apologia, patriarkalismoari desafioa, luxuarekiko maitasuna, dirua egin nahia, antikapitalismoa, komunismoa… elkartzen ditu. Oso fenomeno heterodoxoa eta konplexua da, batez ere emakume bat halako “gizonezko” mudnuan sartu izana, hala ere, berak essaten du beretzat bere ardatza aberats eta pobreen artekoa dela, eta berak gizonezko mundua desafiatu duelarik, ez duela esan nahi postulatu feministak oro har partekatzen dituenik.

Bere abesti batzuk ere jarri ditugu.

Entzun gure programa hemen:

Oscar Diaz (blog El Bloque del Este) entrevista a Drina Zubia Kultur Elkartea

1. ¿Qué es Drina Zubia Kultur Elkartea?

Drina Zubia Kultur Elkartea es una asociación cultural que sobre todo trata de difundir el conocimiento sobre los Balcanes, particularmente sobre Yugoslavia en el País Vasco, así como estrechar las relaciones culturales entre el País Vasco y los países balcánicos.

Continue reading