Tesla Ordua, 122 irratsaioa

kEt6yve9_400x400Kaixo Balkanetako guslajoleok!

Badakizue nor zen Pottoki Aita? Eta badakizue zer zerikusi duen Montenegroko ortodoxoekin? Entzun programa hau eta jakingo duzue!

Gaurko programan berri asko izan ditugu kontatzeko, eta hori dela eta hitz eta pitz egon behar izan gara, musika seguruenik faltan nabarituko duzue.

Azkenean Kosovoko Gobernua egin dute, eta Albin Kurti izango da Kosovoko lehen ministro berria. Seina ministro izango dituzte Vetevendosjek eta LDKk (lehenak ekonomiakoak gehiago, bigarrena Gobernuaren bozeramailetza, Barne Ministerio eta Defentsa Ministerio); eta beste hiru gutxiengo etnikoek. Serbiarren aldetik, alderdirik bozkatuenak, Srpska Listak, ez du Gobernuan parte hartuko. Hala ere, Belgraden aldetik, Ana Brnabić lehen ministroak eta Marko Djurić Kosovorako ministroak elkarrizketari eustea proposatu dute. Albin Kurtik esan duenez, Serbiatik inportatutako produktuen gaineko ohizkanpoko %100eko zerga kendu egingo du “erreprozitatea” esanez. Erradikalak (edo erradikal ohiak) Gobernuan moderatuago? Ikusiko dugu.

Osatu berri den beste Gobernu bat Errumaniakoa zen, zentro-eskuinekoa, baina berriz Parlamentuak zentsura-mozioa aurkeztu du, beraz Ludovic Orban lehen ministroak kargua galdu du. Oraindik Gobernu berria ez da eratu, eta litekeenez, hauteskunde berriak izango ditugu.

Kroaziara jo dugu gero. Han Rijeka hiria Europako Kultur Hiriburua denez gero, hiriaren kultura antifaxista ezagutarazteko, Udalak plaza nagusian izar gorri bat jarri du. Honen zergatik historikoak azaldu ditugu.

Bosnia-Herzegovinari berri txiki batzuk komentatu ditugu, tartean, Chicago Initiative deitutako think-tankak egin duen proposamen oso bitxia, eta Ramiz Salkić Repubika Srpskako lehendakariordeak eskolek Sava Deunaren eguna ospatzeaz esan duena. Serbian ere geldialdi bat egin dugu, hain zuzen ere Vučićek hauteskundeak apirilaren 26an izango direla esan baitu. Oposizioko alderdi nagusiek parterik hartuko ez dutela esan dute.

Montenegrora egin dugu salto gero, eta han esplikatu dugu nola agertu den Pottoki Aita eta nola bihurtu den oposizioaren ikur. Bestetik Gobernuak tankeak ere atera ditu kalera protesten kontra.

Azkenik kirolei eman diegu tartea, ez guk nahi bezain luze baita. Europako Waterpolo Txapelketetan (emakumeena zein gizonezkoena), Europako Eskubaloi Txapelketan (gizonezkoena) eta Teniseko Australiako Irekian balkaniar kirolarien emaitzak kontatu ditugu.

Entzun gure programa hemen:

Tesla ordua, 121 irratsaioa

tesla-ordua ikurraKaixo Balkanetako basotxook!

Balkanen inguruan sekulako kezka dago aste hauetan gai batekin; kutsadurarekin. Bai Zagreben, zein Sarajevon, zein Belgraden handia da herritarren kezka airearen kutsadura dela eta. Serbian politikariak nahiko kezkatu dira, eta lehengoan Vučićek Ingurumen Ministro Goran Trivan auzitan jarri zuen, Serbian hauteskundeak gertu dira (apirilaren 19an edo 26an izango dira) eta Vučićek ez du nahi protesta hauek iazko oposizioaren protesten kezkekin bat egiterik. Bestalde, Vučić Milorad Dodikekin egon da, eta Bosnia-Hercegovinako konstituzio aldaketari buruz “serbiarren oniritzirik gabe gertatuko ez dela” esan dute biek.

Kosovoko Gobernuaz hitz egin dugu gero. Vetevendosjeko Albin Kurti eta LDKko Isa Mustafaren arteko akordioak gertu ematen zuen, baina desadostasun ugari agertu dira azkenotan, batez ere postuen inguruan. Kosovorekikoak bukatzeko, esan beharra dago Pristina eta Belgrad arteko aire-bidezko konexioa berriz zabaldu dela.

Montenegrora egin dugu salto gero. Han Eliza Ortodoxoaren inguruko protestek han jarraitzen dute, kasu honetan, gainera, errusiar motorista batzuk agertu dira protestetan. Bestetik, Montenegroko Eliza Ortodoxoaren (Gobernuaren aldekoa) patriarka Miraš Dedeićek “Montenegron beti izan dugu eliza autozefaloa” esan du. Adierazpenok ere aztertu ditugu.

Bestelako gai batzuk ere jo ditugu; adibidez, Kroazian, HDZren Gobernuak igandeak lanegun adierazteko asmoa azaldu du, baina inkesta baten arabera herritarren %84 kontra dago. Bestetik, Andrej Plenković lehen ministroak, Kataluniari buruz esan du laster burutu behar den EBko Estatuburu eta Gobernuburuen konferentzian “ez dela horri buruz hitz egingo, hori Espainian konpondu beharreko arazoa delako”. Ipar Mazedoniara salto egin dugu, han Ali Ahmeti politika albanomazedoniarrak –UÇKko buru ohiak- esan du “Politikari mazedoniar eslaviarrek hainbatetan Mazedonia zatitzea eskaini didate, eta nik beti ezetz esan diet”. Azkenik, Eslovenian errebisionismo historikoaren garaipena eman dela komentatu dugu: II Mundu Gudako Leon Rupnik buruzagi kolaborazionista errehabilitatu baitute.

Bukatzeko, kirol ataletan, II Mundu Guda aurrean eta honen zehar faxisten kontra agertu ziren bi kirolari jugoslaviar gogoratu ditugu: Milan Stepišnik atleta eta Bora Kostić xakelaria.

Entzun gure programa hemen:

Tesla Ordua, 120 irratsaioa

tesla-ordua ikurraKaixo Balkanetako bidezidorrok!

Gaurko programa Suleimani iraniar jeneralaren erailketarekin hasi dugu. Suleimani AEBk erail zuten, baina hemen gogoratu dugunez, garai batean –baita ere- AEBk babestutako Bosniako Gobernuaren tropekin borrokatu zuen. Geopolitikaren komeriak dira horiek… Bestetik, bere hilketak Esloveniak eta Kroaziak tropak Iraketik ateratzea ekarri du. Zoran Milanović, kanpainan zehar Afganistandik ere tropak erretiratzearen alde agertu zen, ikusiko dugu gertatzen ote den.

Kosovon bitartean Gobernua osatu gabe dago oraindik. Azken negoziazioetan Albin Kurtik eta Vetevendösje alderdiak ministerio gehiago eskioni dizkio LDKri (Vetevendösje berak baino gehiago, lehen ministroa Kurti izatearen truke) baina momentuz ez dute akordiorik ebatzi. Hala ere, Kosovon berri gehiago izan ditugu. Horietako bat Nazim Rrustemi herritarra, UÇKk albaniar disidenteen kontra egindako krimenen auzian aritu behar zuen lekukoa hala agertzea. Beste batetik, Oliver Ivanović buruzagi politiko serbokosovar ezagunaren erailketaren bi urte bete direla. Ivanovićen kontrako epaiketa hasi da, baina guztiak ez daude konforme hor ematen den ikuspuntuarekin (Kosovoko gobernuak Milan Radojičić enpresa-gizona du errudun nagusitzat). Kosovorekin bukatzeko, Albaniako lehen ministro Edi Ramak Kosovoko lehen ministro ohi Ramush Haradinaj salatu du, honek “Kosovoko mugen aldaketa adostearen truke dirua poltsikoratzea” leporatu baitio.

Serbia eta Montenegrora egin  dugu salto gero. Serbian, hauteskundeak izango dira apirilean, eta horren aurrean oposizioko hainbat talde biltzen dituen Serbiaren Aldeko Aliantzak boikota egitera deitu du. Montenegron Eliza ortodoxoaren inguruko arazoak okerrera egin du, eta Eguberri egunean polizia agertu behar zian zen bi talde erlijiosoak (Serbiar Eliza Ortodoxoaren aldekoak eta Gobernuak sortu nahi duen Montenegroko Eliza Ortodoxoaren aldekoak) bereizteko. Gainera, aurreko protesta batean Montenegroko poliziak Serbiar Eliza Ortodoxoko Metodije gotzaina jipoitu zuen, eta horrek giroa gehiago berotu du.

Politikarekin bukatzeko, pasaden astean komentatu genituen Kroaziako hauteskundeei errepaso txiki bat eman diegu, datu batzuk berriz aipatze aldera. Bestetik, HRT Kroaziako irrati-telebistak Hrvoje Klasić historiagilearen dokumental bat aireratzeko jarri dituen oztopoez ere aritu izan gara.

Kirolei tartea utzi diegu gero. Serbiak ATPko (gizonezkoen) tenis txapelketa finala irabazi dio Espainiari. Jokalariek ospakizunetan abestu duten abesti batek nolabaiteko polemika txiki bat piztu du Kosovon eta Bosnian.

Entzun gure programa hemen:

Tesla Ordua, 117 irratsaioa

tesla-ordua ikurraKaixo, Balkanetako guslatxook:

2019ko abenduaren 19koa da programa hau, arazo batzuk direla eta programak egin izan baititugu jarri.

Kroaziako lehendakaritzarako hauteskundeen lehen itzulia hurbiltzen ari da, eta programaren parte gehiena honi eman diogu, inkestekin hasi dugu programa, hiru hautagairen arteko lehia iragartzen dutelarik (Grabar-Kitarović, Milanović, Škoro). Hrvoje Klasić historiagilearen iritzia era ekarri dugu honetara. Hauteskundeez hitz egin dugula, 90 hamarkadan Zagreben sortu zen emakumezko punk talde batez hitz egin dugu, Maxmett taldeaz; talde horretako kide bat, kitarrajolea, Katarina Peović Langile Frontearen hautagaia baita. Peovićen pentsamenduari buruz pixka bat ere hitz egin dugu, gaztetan izan zituen eraginez (Hakim Bey, Bob Black, Komite Ikusezina, Tiqqun).

Kosovora egin dugu gero, eta Gobernua sortzeko zailtasunez gain, Albin Kurtik egin dituen adierazpenak ere hizpide izan ditugu. Kurtik dio Serbiarekin negoziazioei berrekiteko prest dagoela, baina Thaci eta Vučić (hau da, lehendakariak) ez badaude. Honek esango luke berak, Kurtik, Ana Brnabićekin negoziatuko zukeela. Bestetik Edita Tahiri negoziatziale ohi albnokosovarraren adierazpenak ere komentatu ditugu, Tahirik esan du Serbiak Kosovoren independentzia aintzatesten ez badu, gerra egongo dela.

Gerora, historiara egin dugu salto. Bartzelona-Real Madrid partida eta bertan katalan independentistek egin beharreko ekintzak zirela eta (azkenean oso apalak zirenak), komunikabideen parte batek partida horren “Politizazioaren” arriskuez hitz egin dute eta 1990ko maiatzaren eta Zagrebko Dinamoren eta Belgradeko Izar Gorriaren arteko partidaren paralelismoa egin dute, 1990ko maiatzeko Dinamo-Izar Gorria “Jugoslaviako gudak hasi zituen partida” bezala izendatu dute. Ikuskera hori ihardetsi dugu: partida horrek ez zuen gudarik hasi, hauek 1991an hasi baitziren.

Serbiara bertara egin dugu gero. Serbiaren Aldeko Aliantzak (oposizioko alderdi gehienak biltzen dituenak) esan du hurrengo hauteskundeetan ez duela parterik hartuko Gobernuak neurri batzuk hartu ezean. Politikari buruzko azken berria “Balkanetako Schengen txikiari” buruzko berri bat izan da, Albaniak, Kosovok, Ipar Mazedoniak, Serbiak, Montenegrok eta Bosnia-Herzegovinak osatzen duten mugak lausotzeko talde baten ingurukoa.

Irratsaio honek Vlado Georgiev musikaria ezagutarazteko balio izan digu baita ere, bere abesti bat jarri dugu.

Bukatzeko, Emakumeen Eskubaloiko Munduko txapelketa nola amaitu den kontatuko dizugu. Montenegrok eta Serbiak nahiko txapelketa ona egin dute, nahiz eta agian gorago egon zitezkeen.

Entzun gure programa hemen:

Tesla Ordua, 115 programa

tesla-ordua ikurraKaixo Balkanetako hodeitxook:

2019ko abenduaren 5ekoa dugu programa hau, lanpetuta ibilita, berandu jarrid ugu hemen.

Hauteskundeekin hasi dugu programa hau, lehendakaritzarako hauteskundeekin. Lehenik, Errumaniakoak aipatu ditugu,Klaus Iohannis jarduneko lehendakariak (eskuina) irabazi ditu hauteskundeok. Gogoan izan behar dugu hilabete bat lehenago, legebiltzarrean zentro-eskuinak gehiengo berri bat osatu zuela zentro-ezkerreko gobernuaren aurkako zentsura mozioa ezarriz. Bigarrenik, Kroaziakoak aipatu ditugu, han lehen txandaren buruan hiru hautagai daude, eta bigarren txandarako bi soilik geratu daitezke. Bi lehendakarigai nagusien (Kolinda Grabar-Kitarović  eta Zoran Milanović) eta ezkerreko kandidatoen (Ivan Pernar eta Katarina Peović) profila errepasatu dugu. Beste alde batetik, eskuin muturreko hautagaia, Miroslav Škoro inkestek hirugarren postuan ezartzen dute.

Boliviara ere egin digu salto bat izan ere, han Jeanine Añez kolpistak Justizia ministro bezala (beraz errepresioaren arduradun eta baita errepresioaren zigorgabetasuna agindu duena) Karen Longarić kroaziar jatorrikoa jarri baitu.

Albanian gertatu den lurrikara ere kontuan izan dugu, hamarnaka pertsona hil baitira han; beste alde batetik herrialde ezberdinek elkartasuna adierazi diotelarik Albaniari. Lurrikara Kosovora zabaldu da. Eta Kosovon ari garenez, Kosovoko Gobernuaren osaketari buruz ere aritu izan gara, piska bat ataskatu egin da, bi alderdi nagusien buruen arteko akordioa falta da eta. Lehen ministro nor izango den da arazo nagusia. Bestetik Nauruk Kosovoko independentziaren aintzatespena erretiratu du, hamaseigarren Estatua da hori egin duena.

Bestetik Ipar Mazedoniak NATOn sartzerako bideari buruz ere hitz egin dugu. Frantziar Estatuak abalatu egin du Ipar Mazedonia NATOn sartzea eta Espainiar Estatua bakarrik falta da.

Bide onean Bosniako Gobernuaren eraketa doa. Urte eta piku ostean Gobernua osatze bidean dago, izan ere, zaila izan zaie hiru etnietako Gobernua izango duten baldintza beteko duen eta gainera parlamentuan gehiengoa duen Gobernu bat eratzea. Azkenean lortu dute, hiru alderdi nazionalista nagusiak ados jarri baitira, eta Zoran Tegeltija, Serbiar Sozialdemokraten Aliantzakoa izango da lehen ministro.

Serbian gertakari arraro bat gertatu da, istilu diplomatiko bat ekar dezakeena. Izan ere kazetari batek errusiar agente baten eta serbiar herritar baten arteko maletin aldaketa filmatu du. Honek adierazten du Serbian errusiar agenteak daudela. Gauza jakina mundu horretan, baina Errusia Serbiaren aliaturik handiena da, eta ikusi beharko da bi herrien arteko harremanari kalte egingo ote dion honek ala ez.

Lehiaketa “kultural” bat ere aipatu dugu, Eurovision. Hungarian abesti-lehiaketa honetara ez joatea erabaki du, eta Mendebaldeko komunikabide askok hau “erabaki homofobotzat” hartu dute. Hori izan al da benetako arrazoia.

Azkenik, kiroletako tartean, Munduko (emakumeen) Eskubaloi Txapelketari eman diogu tartea. Bost talde balkaniar daude, Errumania, Eslovenia, Hungaria, Montenegro eta Serbia.

Entzun gure programa hemen:

Tesla Ordua, 111 irratsaioa

tesla-ordua ikurraEgunon Balkanetako hodeitxook!

Gaurkoan berri pila batekin gatoz, batez ere Euskal Herriaren eta Balkanen arteko lotura duten berriekin. Hauekin hasi eta bukatu dugu eguna.  Lehenik eta behin, Hamaika Telebistan astelehen gauetan Beñat Zarrabeitiak gidatuko kirol-saioaz aritu gara, “Marakana Txikia” deitu baitio, Izar Gorriaren estadioaren moduan, Euskal Herriaren eta Balkanen arteko lotura eginez. Guk hau aprobetxatu dugu estadio honi buruzko historia kontatzeko. Bestetik, Imanol Galdos idazlearen “Other Worlds of Literature” proiektuaz hitz egin dugu, bertan esloveniera eta mazedoniera mintzagai baititu. eta azkenik, Belako musika taldearen telebista elkarrizketa batez aritu izan gara, non euren musikarik gogokoetan Goran Bregović den komentatu duten.

Segituan politikaz aritu izan gara. Hemen, alde batetik mugak izan ditugu mintzagai. Izan ere, joan den astean EBk Ipar Mazedoniaren eta Albaniaren hautagaitzari ezetz esan bazien, oraingoan kide duen Kroazia Schengen sisteman sartzea ahalbideratzea baimendu du Europako Batasunak. Beste alde batetik, Bosnia-Herzegovinak esan du “Balkanetako Schengen txikian” sartzekoa dela (momentua Albaniak, Ipar Mazedoniak eta Serbiak osatzen dute elkarte hori). Azkenik, Errusiak Ipar Mazedoniari eta Albaniari Eurasiar Batasun Ekonomikoan sartzeko gonbita egin die. Ea nola erantzuten duten bi Estatuok…

Kroaziari buruz bestelako berri batzuk ere izan ditugu. Abenduaren eta urtarrilaren artean burutuko diren Kroaziako lehendakaritzarako hauteskundeez aritu izan gara, hautagai posibleez eta abar. Gerora, Kroazian, nerabe bat Zadar hirian talde batek bortxatzearen aurka zian diren protesta feministak ere mintzagai izan ditugu. Azkenik, Split hirian, Udal Gobernuak (HDZ) Jugoplastika saskibaloi taldearen omenezko mural oso ezagun bat ezabatzea agindu du, hiriko jende asko haserraraziz. Zer dago halako agindu baten atzean?

Gerora Serbiara egin dugu salto. Izan ere, EB Balkanetan mugitzen den moduan, Errusia ere mugitzen da, eta Serbiarekin batera ariketa militarrak egin izan ditu. Horietan, Errusiaren misilik berrienak, S-400 aritu zian dira, eta antza denez, Vučići inpresio ona sortu die, agian Serbak erosiko dituela esanez, NATOren kide den herrialdeez ingurtuta dago Serbia, beraz…

Euskal Herriarekin hasi gara eta Euskal Herriarekin bukatu dugu. Izan, ere Sortu alderdiak buletin politiko bat atera du hildako diktadoreen inguruan (beno, 2018ko azaroan atera zuen, baian orain berriz ere hizpide izan da plazan) eta bertan Ante Pavelić eta Vjekoslav Luburić ustashei buruz hitz egiten du. Memoria historikoaren inguruko ariketa hau ere aipatu dugu.

Entzun gure programa hemen:

Tesla Ordua, 104 irratsaioa

tesla-ordua ikurraKaixo Balkanetako tronpeta-joleok!

Gaurkoan krisi politiko ezberdinez hitz egin dugu. Lehenik eta behin, Viktor Orbánen Gobernuak Hungarian hezkuntza publikoaren lege berria atera du. Bere helburua hezkuntza publikoa indartzea da, baina horrek oposizioa (Jobbik ultraeskuindarrak, besteak beste) “komunista” deitzea ekarri dio.

Bestetik, zeinbait krisi politikoen inguruan ere hitz egin dugu, hala nola Albanian Ilir Meta lehendakariak –Auzitegi Konstituzionala jardunean ez dagoelako- tokiko hauteskundeak atzeratu ziana, eta Gobernuak hori “legez kanpokotzat” jo izana, eta Errumanian oposizioak Gobernua sozialdemokrataren kontrako zentsura mozioa ezarri izana. Bestetik, Europar Batasunak Albania eta Ipar Mazedoniaren sarrera-negoziazioak atzeratzea erabaki du.

Kosovoko krisira egin dugu salto gero. Bertan, Hashim Thaci lehendakariak esan du ez duela serbiar produktuen kontrako zerga berezia kentzeko asmorik. Baita ere esan du “Kosovo ez da Katalunia eta Espainia ez da Serbia”, mugimendu independentista katalanarekin distantziak markatuz. Kosovorekin jarraituz, han ijitoen komunitateak egin dituen diskriminazioaren kontrako salaketak ere aipatu ditugu.

Albaniarrekin jarraituz, kultura albaniarrari hurbilketa txiki bat egin diogu; Ramon Sanchez Lizarralde euskal herritarraren figura aipatuz. Sanchez Lizarralde, PCE-ML alderdiko kide izaki (alderdi horren argitaletxearen buru ere izan zen), Albaniara alderdi horrek eta Albaniako Alderdi Komunistak zuten harremana medio iritsi zen, eta han geratu zen bizitzen eta lanean. Hainbeste murgildu zen albaniar kultura, ezen albaniar filologia ikasi zuen Tiranako Unibertsitatean, eta albaniar idazle handienak (Ismail Kadaré tartean) gaztelaniaz jarri zituen, bere itzulpenengatik hainbat sari irabaziz.

Azkenik kirolen inguruan hitz egin dugu. Roland Garroseko emaitzak ez dira guk esperotakoak izan. Azkenik, futbola izan dugu mintzagai: Velež Mostar Bosnia-Herzegovinako Lehen Mailara itzuli da, eta bestetik, Vojvodinako Tavankut herrian gutxiengoei errespetuaren eta herrien arteko adiskidantzaren alde jokatutako partidaz ere hitz egin dugu.

Entzun gure programa hemen:

Tesla Ordua, 100. programa

tesla-ordua ikurraKaixo Balkanetako ehuntzaileok!!

Oraingoan gure 100. irratsaioa egin dugu, beraz esan dezakegu hiru urte hauetan, Tesla Ordua fin-fin ibili dela, eta bere helburu bat (irautea) lortu duela. Ikusi beharko dugu gorengo helburu bat, hots, eragina izatea, lortu duen; baina hori gure entzuleek erabaki beharko dute.

Gaurkoan programa ordu betekoa baino luzeagoa atera zaigu. Ez da harritzekoa, izan ere europar hauteskundeak bertan ditugu eta hauei buruz hitz egin dugu. Balkanetako eta periferiako herriak kontutan izanik, zazpi herriren berri eman dugu: Bulgariaren, Errumaniaren, Esloveniaren, Hungariaren, Greziaren, Zipreren eta Kroaziaren menpe. Azken honen gainean zentratu gara gehien, bai Milorad Pupovac serbiar gutxiengoaren hautagaiak eraso berriak sufritu dituelako, eta bai europar figura politiko handiak (Angela Merkel eta Frans Timmermans, tartean) hara kanpaina egitera joan direlako. Merkelen mitinak gainera oso irudi itsusia utzi du Marko Perković Thompson abeslari faxistaren abestiak jarri baitituzte.

Beste berrien artean, Bulgariako lehendakari Rumen Radevek Bulgariako Gobernua eta Sofiako Udala kritikatu ditu bulgariar faxistekin onberegiak izatearren. Faxismoarekin edo hau zuritzearekin jarraituz, kroaziar bi ministrok, Kolinda Grabar-Kitarović lehendakariak egin bezala, Bleiburg bisitatu dute, non 1945an partisanoek “hildakoen omenezko soldaduen” (faxistak gehienak) monumentu bat dagoen.

Beste berrien artean, Kosovoko gatazkarekin jarraitzen dugu, aste honetan Kosovoko Parlamentuak 1998-99 “Serbiak egindako genozidioa” definitzen duen mozio bat onartu du, Kataluniako Generalitatak Bartzelona eta Sarajevoren artean 2030ko Neguko Joko Olinpikoak batera antolatzeko asmoa erakutsi du, eta Serbiako (gizonezkoen) futboleko Koparen inguruan, Izar Gorria eta Partizan elkartzen dituenaz, hitz egin dugu.

Entzun gure programa hemen:

Tesla Ordua, 99 irratsaioa

tesla-ordua ikurraKaixo Balkanetako ibaitxook!

Gaurkoan berri askorekin etorri gara, eta ez soilik Tiranan eta Belgraden izan diren protestak, edota Kosovoren inguruko negoziazioak, hauei buruz ere aritu bagara ere (berri interesgarri bat izan dugu hemen, izan ere AEBk Kosovori esan dio “gerra kriminalak” ez dituela Kosovoko gobernuan onartuko; eta AEB eta Kosovoren arteko ika-mika hauek albiste berria dira). Berri gehiago ere baditugu.

Berri hauetako bat Montenegron gertatutakoa da. ESLAk Montenegro “demokraziarako aurrerapenean eredugarria” dela esan du. Berri nahiko bitxia, batez ere kontutan hartzen badugu aste honetan oposizioko bi lider, Andrija Mandić eta Milan Knežević bost urteko kartzela-zigorraz zigortu dituzte. Kuriosoa “demokrazia eredugarri” batean…

Bestetik, Patxi Aita Santuan Balkanetara egin duen bisitaldiari buruz ere aritu izan gara. Ipar Mazedonia eta Bulgaria bisitatu ditu (Ipar Mazedoniaren kasuan, lehen aldia da herrialdea independente denetik Aita Santuren batek bisitatzen duena). Bestetik, II Mundu Gudan zehar Zagrebeko kardinal izandako eta gero Jugoslavia Sozialistako epaitegiek zigortutako Alojzije Stepinac kardinala santu egitearen kontra agertu da. Kroaziar nazionalistek eta kroaziar Eliza Katolikoak Stepinac ikur bezala dute, baina kontutan hartu beharra dago erregimen faxistarekin kolaboratu zuela.

Memoria historikoa ere pixka bat landu dugu. Izan ere, maiatzaren 9an, Garaipenaren Egunean, Kroaziako lehendakari Kolinda Grabar-Kitarović, Bleiburgera joan zen, partisanoek hildako “Kroaziar iheslariak” (asko eta asko faxistak) omentzera. Bleiburg, kroaziar diaspora faxistan ikur bat izan zen, eta irakurketa desitxuratuak egiten zituzten, bai zenbakiak handituz, eta bai han “komunistek kroaziarrak hiltzen zituzten” bezalako irakurketak plazaratuz (han atxilotutakoak edota hildakoak faxista izatearren baino etniagatik hilko bazituzten moduan). Kroazia independente berriko agintarien, Bleiburg Jasenovacen pare ezarri nahi zian dute, bai “komunismoa eta faxismoa parekoak dira” ideologiari men eginez, eta bai ustashen krimenak erlatibizatuz. Hor kokatu dugu Grabar-Kitarovićen bisita, probokaziotzat jo duguna.

Azkenik, kirolen inguruko berriekin bukatu dugu. Hemen nagusiki, Joseba Vivanco kazetariak GARAn Belgradeko Partizani buruz ateratako artikulu batez hitz egin dugu, Partizan taldearen historia kontatzen duena. Bestalde, (gizonezkoen) Italiako Giroan, Primož Roglič esloveniarra sailkapen nagusiko lehen postuan dugula aipatu dugu.

Entzun gure programa hemen:

Tesla Ordua, 98 irratsaioa

tesla-ordua ikurraKaixo Balkanetako hondartzatxook!

Aste honetan, batez ere Ipar Mazedoniako hauteskunde presidentzialez aritu izan gara. Mazedoniarrek hurrengo urteetarako lehendakaria aukeratu dute, Stevo Pendarovski, SDSM alderdikoa. Prespako Itunarekiko, orain arteko lehendakari Gjorgje Ivanovek baino jarrera malguagoa izango duela espero dute mazedoniarrek.

Bestetik, ia asteroko gaia kontatu dugu, hots, Kosovoren eta Serbiaren arteko negoziazioak. Azkenean Berlinen batu zian dira. Ez da emaitza handirik izan, EBren presioa izan bada ere. Hala ere, Kosovok (ematen duenez AEBren presioaren ostean), serbiar produktuen gaineko %100eko zerga kentzea erabaki du.

Bosniako Gobernuaren gainean ere hitz egin dugu, antza denez, hiru alderdi nazionalisten arteko elkarrizketek jarraitzen dute, baina NATOren kidetza auzian ez datoz bat, beraz negoziazioak zaildu egin dira. Bestetik, Serbian eta Kroazian gutxiengo nazionaleko kide batzuen kontra egindako eraso batzuk ere komentatu ditugu.

Azkenik, kirolei dagokienez, Izar Gorriak Serbiako Liga irabazi duela (taldeak irabazten duen 30. Liga) eta Luka Jovićek hurrengo urtean agian Real Madrilen joka dezakeela kontatu dugu.

Entzun gure programa hemen: