Tesla Ordua, 75 irratsaioa

tesla-ordua ikurraKaixo, Danubioko txalupatxook!

Oraingoan, programa bi eletan egin dugu, elkarrizketa bat erdaraz, eta berriak euskaraz.

Comenzamos con una entrevista a nuestro amigo Josemi, que vive en Budapest, y nos ha puesto al corriente de la actualidad de aquel país, tanto sobre el Gobierno de Orbán, su realidad e imagen, así como los conflictos que tiene con los liberales, con Soros y su universidad CEU y también con la extrema derecha de Jobbik. Estas fuerzas tienen una alianza que a priori parece antinatura, pero que se explica con unas claves, que son las que Josemi ha intentado darnos. Sigan a Josemi en twitter en @Hungria_Roja

Euskaraz jarraitu dugu gero berriekin. Izan ditugun berrien artean, Bosniako hiru lehendakarietako baten Željko Komšićen adierazpen polemiko batzuk dira lehenengoak. Beste berri bat, pozgarria kasu honetan, gizarteari buruzkoa izan da, izan ere, 2002-2015 arteko Europa mailako inkesta baten arabera, Serbia, Eslovenia eta Kroazia dira beltzekiko jarrera sozial hoberena duten herrialdeak. Balkanez beste irudi bat ematen digu honek, komunikabideetan agertzen denaz guztiz bestelako irudia.

Baina politika alde batera utzita, literaturaz era aritu izan gara, izan ere, beste berri pozgarri bat, eta kasu honetan oso salbuespeneko berri pozgarria baitugu: Slavenka Drakulić idazle kroaziarraren lan baten euskaratzeaz jabetu izan baikara. “Han ez banengo bezala” da lana, eta azaroaren 22an aurkeztuko dute Donostiako Kaxilda liburudendan. 23an Koldo Mitxelena Kulturunean Drakulić berak hitzaldia emango du.

Arteari jarraiki, Eriz Moreno, bertan elkarrizketatu dugun mutilak, Nafarroan, Noainen, “Sloboda narodu!” deitutako erakusketa zabaldu duela era esan dugu. Azaroaren 23a arte erakusketa ikusgarri izanen da.

Entzun gure programa hemen:

Tesla Ordua, 63 irratsaioa

97 irratia ikurraKaixo, Vojvodinako ekiloreok!!

Oraingo honetan Sebas Velasco burgostar jatorriko artista gipuzkoarra elkarrizketatu dugu. Sebas orain Sarajevon dago, proiektu artistiko bat egiten. Hala ere, ez da Balkanetan egon den lehen adia, eta bere Balkanetako bizipen guztiak liburu batean bilduko ditu. Bere proiektu artistikoez, bere ibilbideaz, bere bidaiez, eta bere Balkanetako inpresioez hitz egin digu oraingo honetan.

Arazo teknikoak egon direla eta, aldi batzutan arazoak izan ditugu, ea abestiekin bete behar izan dugu emanaldia. Elkarrizketa eta abesti baten artean, agian tartea luzeegia suerta daiteke. Barkatu eragozpenak.

Entzun gure programa hemen:

Eriz Moreno y su exposición sobre Yugoslavia

La exposición “Bratstvo / Jedinstvo” de Eriz Moreno es el hilo conductor de la entrevista que le realizamos en nuestro programa de radio Tesla Ordua (97FM Irratia Bilbo). La exposición está en la Sala Rekalde de Bilbao hasta el 8 de mayo de 2016.  Más información aquí o en la entrevista que le hicimos y que podéis escuchar a continuación (en castellano):

Tesla ordua irratsaioa (3. kapitulua)

Tesla OrduaJugoslaviarrok eta jugoslaviarzaleok!!

Drina Zubia Kultur Elkarteak Tesla Ordua irratsaioaren hirugarren emanaldia aurkezten dizue. Oraingoan, gure balkaniar espontaneotasuna erakutsiz, ordena aldatu dugu: lehenik eta behin musikarekin hasi gara; Kragujevaeko beste talde bat aurkezten dizuegu, Smak (“Bukaera”) taldea; 1971.ean Radomir Mihajlović “Točak” eta Slobodan Stojanović “Kepa” musikariek sortua. Rock alternatiboa egiten zuen musika-talde honek 80. hamarkadan krisian murgildu, baina 90. hamarkadan indartsu bueltatu zen. Programa honetan euren hiru abesti jarri ditugu “Daire”, “Profesore” eta “Crna dama”. Bukaerarekin hasi gara beraz.

Continue reading

Dacia: zibilizaziotik automobilera

Harluxet hiztegi entziklopedikoak honela definitzen du automobila: 1. iz. Motore batek eraginik dabilen ibilgailua, lau gurpilekoa eta lauzpabost bidaiari garraia ditzakeena. 2. izond. Berez, kanpoko laguntzarik gabe, higi daitekeena. Definizio honi kotxea kapitalismoaren ikurretako bat dela gehituko nioke nik.

Dacia

Dacia kotxe ilara Mănăștur (Cluj-Napoca) sobietar estiloko auzoan (argazkia: Ivo Andrić Elkartea).

Continue reading

“Kateen zama” (Boris Malagurski) euskal azpitituluekin

Ivo Andrić Elkarteko kideok atsegin handiz komunikatzen dizuegu 25 urteko Boris Malagurski (Борис Малагурски) zinemagile serbo-kanadiarraren Težina lanaca/The Weight of Chains (“Тежина ланаца“) filma dokumentala euskarazko azpitituluz jantzi dugula (“Kateen zama”).

Boris Malagurski (Iturria: pecat.co.rs)

Boris Malagurski 1988 urtean sortu zen Serbia iparraldeko Vojvodina (Војводина) probintzia autonomoko Subotica (Суботица) hirian. Subotica I Mundu Guda bukatu arte Austria-Hungariaren parte zen (hiriaren hungariarezko izena Szabadka da), eta gaur egun ere, gutxiengo etniko hungariar handia bizi da mugako herri honetan (eta baita ere beste gutxiengo asko). Suboticaren izaera nazioanitza da beraz, Jugoslaviarena izan zen bezalakoa. Malagurskiren suboticar petoaren izaera nabari da Jugoslavia izan zen Estatu honekiko maitasuna, berak hiru urtez soilik bizi izan bait zuen ere (1991an hondamendia hasi bait zen). Subotica Malagurskiren iparra bada, orduan Vancouver (Kanada) da Malagurskiren hegoa. Gazte-gazte zelarik, 17 urterekin (2005ean) hiri horretara emigratu zuen, eta han jarri du bere kuartel nagusia. Bere filmen finantzaketan ere nabari da, borondatezko diru-bilketak parte garrantzitsua direlarik, diru-bilketa hauetan diasporako serbiarrek, eta batez ere Kanadako serbiarrek pisu handia bait dute. Beraz, auzolanean finantzatutako lan bat dugu hau.

Memoria historikoaren ikurrak

1941ko apirilaren 6an, Bigarren Mundu Gerraren testuinguruan, Ardatzeko potentziak, Alemaniaren zuzendaritzapean, Jugoslaviako Erresuma okupatu zuten. Gerrak iraun zituen lau urteetan bizia galdu zutenen kopurua zehaztearakoan adituak ados jartzen ez diren arren, wikipediaren arabera litekeena da kopuru hori 1.200.000 pertsona inguruan egotea.

Zenbakiak alde batera utzita argi dago okupazioak eta gerrak samin handia sortu zutela jugoslaviarren bihotzean. Hori dela eta, gerraostean Jugoslaviako Errepublika Federal Sozialistako agintaritzak, gertatutakoak herrialde osoan zehar gogoratzeko hainbat monumentu edo spomenik (eslovenieraz, mazedonieraz eta serbokroazieraz horrela esaten zaio “monumentu” hitzari) eraikitzeko agindu zuen.

Partisanoek Bigarren Mundu Gerran Eslavonian erdietsitako garaipenaren omenezko monumentua. 1968an Blažuj muinoan (Kamenska, Kroazia) eraikia. Garai batean munduko eskultura abstraktu handiena izan zen. 1992an Kroaziako armadak eraitsi zuen (argazkia: Wikipedia).

Continue reading