Tesla ordua (programa 24)

¡Buenas tardes!

En el programa de ayer fue en castellano (a partir del cuarto minuto todo está en español), entrevistamos a Josemi, un madrileño de Leganés que lleva viviendo más de 15 años en Budapest. Con él hablamos de su experiencia viviendo en Eslovaquia y de la posterior en Hungría. Sociedad, cultura y política salpican una conversación que proseguirá la semana que viene. Además, en el futuro esperamos poder hacer con él una conexión al mes para que nos informe de los últimos acontecimientos políticos, sociales y culturales más relevantes en Hungría y en los territorios donde habita este pueblo ugrofinés. ¡Hasta la semana que viene!

Advertisements

Tesla Ordua (23. irratsaioa)

Egunon, Trantsilvaniako basook!!

Tesla OrduaOraingo programa honetan, antzinako formatura itzuli gara, eta munduko geopolitika apur bat alde batera utziz, Balkanetan zentratu gara. Errumaniako protestak izan ditugu batez ere mintzagai. Protesta hauen arrazoi nagusia, teorian, ustelkeria da, eta baita Errumaniako Gobernuak ustelkeriaren kontrako zigor penalak arintzeko asmoz egindako dekretu bat indargabetzea. Hala ,ere, ustelkeria Errumanian behintzat 1989tik hona oso larria den arazo bat izaki, protesta hauek, oraintxe bertan, Gobernu berri bat ezarri eta gutxira leherrarazteko bestelako funtsezko arrazoiren bat dagoela uste dugu. Protesten doinu antikomunista eta eliteko zenbait bankarik protestok babesteak, Gobernu sozialdemokrata berriak neoliberalismoari mugak jartzen dizkion neurri batzuk onartu izana jotzen dugu protesten erantzule gisa. Beraz, protesta hauek “Koloreetako Iraultzen” eskeman ezartzen ditugu, eta hori aitzakia hartuta, Koloreetako Iraultzei buruzko erreflexio batzuk egin ditugu.

Azkenik, Balkanetako beste herriri buruzko berriei errepaso txiki bat egin diegu: batez ere Mazedonian Gobernua osatzeko negoziaketa amaigabeei, eta Kroazian egon diren zenbait sententziei.

Entzun programa lotura honetan.

Vlora kargaontziaren historia

Zuhaitz Ordoki (Zuzeu.eus)

Vlora kargaontzia Durreseko portu albaniarrera iritsi zen Kubatik. Irlatik ekarritako azukrea deskargatu eta konponketa batzuen beharrean zegoen. 1960an eraiki zuten Anconako ontzioletan, eta 1995ean desguazatu zuten Turkian. Baina itsasontzia bera baino interesgarriagoa da, noski, bertan joan zen jendea eta bizi zuten garaia.

Albanian Enver Hoxharen sozialismoa pikutara joan zen Ramiz Alia oinordekoaren eskutik, 90eko hamarkada hasieran. Sobietar Batasunean Glasnost eta Perestroikaren garaiak ziren. Lehen hauteskundeak 1992. urtean ospatu ziren, baina trantsizio garai hura ez zen batere erraza izan, eta kapitalismoa kolapsatu egin zen. Albania gerra zibil baten atarian izan zen 1997an.

90eko hamarkadan milaka albaniarrek alde egin zuten ordurarte Europako lurralde hermetikoenetakoa izan zen sorterritik etorkizun hobe baten bila. Bizitzaren gordinak inmigratzera behartu zituen, eta asko izan ziren Italia aldera jotzea erabaki zutenak. Jendearen ezintasunak Vloraren okupazioa eragin zuen.

Milaka eta milaka lagun joan ziren Durreseko portura itsasontzira igo eta alde egiteko asmoz. Lehenak soketatik igo ziren, ondoren besteei pasabidea ahalbidetzeko. Garaiko hedabideetan zifra dantza handia dago, baina guztiek esaten dute barkura igo zirenak 10.000 eta 20.000 tartean izan zirela. Dena den, bada adostasunik: itsasontziko zentimetro bakoitza bete zuen jendeak. Denek joan nahi zuten hedabideek saltzen zuten paradisu italiar hartara. 1991ko abuztuaren 7ko goiza zen.

Halim Milaqi zen Vlora kargaontziko komandantea. “Ez bahaiz berehala irtetzen portutik garbituko haut” esan zion bidaiarietako batek, eta Milaqik oso garbi izan zuen aukera guztiz posiblea zela. Itsasontziari ez zizkioten egin oraindik behar zituen konponketa guztiak, eta hala eta guztiz ere, noski, portutik itsaso Adriatikora atera behar izan zen, milaka eta milaka lagun (20.000 agian) zeramatzala.

55 mila nautiko egin zituzten 36 ordutan, eta Bari hiri italiarrera iritsi ziren. Hiriak ez zuen etorrera espero, eta gainera jende asko kanpoan zen abuztuko oporrak zirela eta.

Luca Turi argazkilaria portura inguratu zen, eta bereak dira irudiak. Asko uretara bota ziren itsasontziak lurra ukitu aurretik; egoera tamalgarrian iritsi ziren; eta jaitsitakoan, asko eta asko, estadio batean giltzapetu zituzten.

vlora3-e1487463386158

vlora2vlora4

vlora1

Estambul, ciudad mágica

estambul

                                                                             Por Miguel Urbano Rodrigues (www.lahaine.org)

Es difícil encontrar palabras para expresar lo que sentí al llegar por primera vez a Estambul. La ciudad me fascinó.

Transcurridos más de sesenta años Estambul me sigue encantando.

Volví ahora en febrero para una despedida. Pasaron solamente cuatro años desde la última visita. La primera sorpresa fue Santa Sofía, hoy museo. Había olvidado que contemplada desde el exterior de las fachadas, por la pobreza del material de construcción (ladrillo), no permiten imaginar la belleza de la gigantesca nave. Adentro, los mármoles, los frescos de la bóveda, las columnas, los capiteles corintios y compuestos deslumbran; todas las grandes catedrales de Europa son pequeñas comparadas con esta. Continue reading

Tesla ordua (22. irratsaioa)

Kaixo lagunok!!

Formatu berriarekin jarraitzen dugu, eta honenbestez geopolitikaz hitz egin dugu. Kasu honetan, arreta Europan jarri dugu; batez ere Europar Batasunean, honen izaera neoliberalean eta defizit demokratikoan. Egun, proiektu hori kolokan dago bai mugimendu subiranista berriak (eskuin populistakoak zein independentistak) agertu direlako eta baita ere, azken urteetan AEBrekiko hain politika segidista egin duelarik, agian hurrengo urteetan berme hori izango ez duelako, Donald Trumpek bestelako politika bat, politika isolazionista, egingo duela iragarri baitu.

Honi buruz hitz egin ostean, Balkanetako berriei buruz aritu izan gara; eta hain zuzen ere, neoliberalismoaren kontrako neurriak hartu dituen Errumaniari buruz. Ondorioz, protesta batzuk izan dira Errumaniako kaleetan, Gobernuak ustelkeria delituengatiko zigorrak arinduko dituela eta, baina ematen du atzena multinazionalei jarritako zerga berriak direla (multinazionaletako direktibo batzuek protestak babestu dituzte). Bestetik, Mazedonian Gobernua osatzeko negoziazio amaigabeak ere ahotan izan ditugu.

Ondo pasa!!

Tesla ordua, 21. irratsaioa

Egunon Adriatikoko hondartzok!!

IMG_19032016_171445Aste honetan, Tesla Orduaren formatu berriarekin jarraitu dugu, geopolitikari globalari ateak irekiz. Kasu honetan Latin Amerika izan dugu hizpide, alde batetik hango Gobernu eskuindar berriekiko (Temer Brasilen eta Macri Argentinan) Donald Trumpen agintaldi berriak ekar ditzazkeen ondorioak aztertuz. Trumpek gogor hitz egin du Latin Amerikako ezkerreko proiektuen kontra (Kubaren zein Venezuelaren kontra), baina bere isolamendurako joera dela eta, badirudi ez dela hainbeste saiatuko eskualde hartan hauen kontrako eskuina indartzen, eta ikusi beharko da eskuinak zer nolako etekin politikoa ateratzeko gai den.

Ondoren Balkanetako berriei buruz hitz egin dugu, Mazedoniako mugimenduak izan ditugu eztabaidagarri. Honez gain, Serbiaren eta Bielorrusiaren arteko hurbilketa prozesu batez ere aritu izan gara, eta gerora, Stjepan Mesić Jugoslaviako eta Kroaziako lehendakari ohiak eta egun Partisano Ohien Kroaziar Elkarteko ohorezko lehendakariak 1992ean eginiko adierazpen konprometitu batzuk eskuineko berri-atari batek argitaratzea ere aipatu dugu.

Bukatzeko, gauza bitxi batez aritu gara, Euskal Herriarekin zuzeneko lotura duen gertakari bati buruz, eta protagonista euskal historiaren pertsonai gako bat izan zen (nahiz eta gertakari hau Euskal Herrian ez den ezaguna): Agirre lehendakariak 1941.ean Berlinen Ivo Andrić ezagutu izan zuen. Harrigarria ezta? Elkar-topaketa honi buruz gehiago jakiteko, hoberena programa entzutea izango duzue.